Жаңа Архив Ғылыми-әдістемелік журнал

ISSN 2958-6593

Батыс Қазақстанда қуғын-сүргінге ұшыраған Хасан Нұрмұхамедов

Авторлар

  • Даметкен Досмуханқызы Сүлейменова Мемлекет тарихы институты, Қазақстан, Астана, жетекші ғылыми қызметкері

Кілт сөздер:

діни қайраткерлер, қуғын-сүргін құрбандарының ұрпақтары, аймақтық комиссия

Аңдатпа

Саяси қуғын-сүргін құрбандарын толық ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссия республикамыздың барлық өңірлерінде үш жыл көлемінде тыңғылықты жұмыс жасап, көптеген жылдардан бері құпия архивтердегі материалдарды саралап, жан-жақты зерттеп, Кеңестік заманның ақтаңдақтарын тарихи айналымға шығарды. Батыс Қазақстан облыстық мемлекеттік архивінде сақталған «сайлау пұрсатынан ажырату» бойынша істерді қарап, діни тұлғалардың құжаттарын тауып, танысып – 1920–1940 жж. аралығындағы мерзімді басылым материалдарын саралап, репрессия құрбандарының ұрпақтарын тауып, естеліктерін жинақтау нәтижесінде қуғынға ұшыраған дін қайраткерлерінің бірыңғай тізімі жасалды. 1001-дін қайраткерлері жинақталған архив құжаттарынан «Сенім үшін сергелдең» атауымен жинақ шығарылды. Батыс Қазақстан өңірінде қудалауға ұшыраған дін өкілдері – хазірет-ишандар тағдырлары, өмірдеректері жинақталған. Аталған хазіреттердің біразы ХХ ғ. басындағы қоғамдың-саяси оқиғалардың белортасында жүрген, Ресейдегі Мұсылмандар, Жалпықазақ съездеріне қатысқан, Алаштың идеясын қолдап халқына адал қызмет еткен жандар еді.

Жүктеп алулар

Жүктеп алу деректері әлі қолжетімсіз.

Әдебиеттер тізімі

Құттымұратұлы, 2022 – Құттымұратұлы Қ. Қуғындалған хазіреттер. Орал, 2022: 255 б.

БҚОҚКД. қор. 6, П-1124 іс, 2 т,1-4п.

Нұрманов, 2011 – Нұрманов А. Естелік сұхбат. Ойыл, 2011.

Сүлейменова, 2018 – Сүлейменова Д. Жаһанша Досмұхамедов һәм Қазақ автономиясы. Алматы, 2018: 280 б.

Қазақстан газеті №7, 1912 – Қазақстан газеті, №7. 21 ақпан, 1912.

Тілеубергенов, 1912 – Тілеубергенов Ж. Азаматтардың ыжтиһады. Айқап. 7 сәуір., 1912

Нұрмұхамедов, 1913 – Нұрмұхамедов Х. Қазақ газеті. № 14. Несие серіктестігін ашу туралы хат. 16 мамыр, 1913

Қазақ газеті №16, 1914 – Қазақ газеті. №16. 25 мамыр, 1914

Сүлейменова, 2019 – Сүлейменова Д. Батыс Алаш арыстары. Орал, 2017: 110 б.

Мартыненко, 1992 – Мартыненко Н. Алаш-Орда (сб. док.). Алматы, 1992: 95 с.

Нұрпейіс, 1995 – Нұрпейіс К. Алаш һәм Алашорда. Алматы, 1995: 228 б.

Сүлейменова, 2010 – Сүлейменова Д. Алаш қозғалысы және Жаһанша Досмұхамедов. Орал, 2010: 240 б.

Kuttymuratuly, 2022 – Kuttymuratuly K. Kugyndalgan hazіretter. Oral, 2022: 255 b. (in Kazakh)

BҚOҚKD. қor. 6, P-1124 іs, 2 t,1-4p. (in Russian)

Nurmanov, 2011 – Nurmanov A. Estelіk suhbat. Ojyl, 2011. (in Kazakh)

Sulejmenova, 2018 – Sulejmenova D. Zhaһansha Dosmuhamedov һәm Qazaq avtonomijasy. Almaty, 2018: 280 b. (in Kazakh)

Qazaqstan gazetі №7, 1912 – Қazaқstan gazetі. №7. 21 akpan, 1912 zh. (in Kazakh)

Tіleubergenov, 1912 – Tіleubergenov Zh., Azamattardyn yzhtiһady., Ajkap, 7 sauіr,1912 zh. (in Kazakh)

Nurmuhamedov, 1913 – Nurmuhamedov H. Qazaq gazetі. № 14. Nesie serіktestіgіn ashu turaly hat. 16mamyr, 1913 zh. (in Kazakh)

Qazaq gazetі №16, 1914 – Qazaq gazetі. №16. 25 mamyr, 1914 (in Kazakh)

Sulejmenova, 2019 – Sulejmenova D. Batys Alash arystary. Oral, 2017: 110 b. (in Kazakh)

Martynenko, 1992 – Martynenko N. Alash-Orda (sb. dok.). Almaty, 1992: 95 s. (in Russian)

Nurpejіs, 1995 – Nurpejіs K. Alash һәm Alashorda. Almaty,1995: 228 b. (in Kazakh)

Sulejmenova, 2010 – Sulejmenova D. Alash қozғalysy zhәne Zhaһansha Dosmұhamedov. Oral, 2010: 240 b. (in Kazakh)

Жүктеулер

Жарияланды

30.06.2024

Журналдың саны

Бөлім

Саяси қуғын-сүргін тарихы архив құжаттарында

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

1. Сүлейменова Д. Д. Батыс Қазақстанда қуғын-сүргінге ұшыраған Хасан Нұрмұхамедов // Жаңа Архив. 2024. Т. 3. № 2. С. 99–107.

Оқырмандар бағасы

Әзірге бағаланбаған — бірінші болыңыз.

Мақаланы бағалаңыз

Тақырыптық сала

Ұқсас мақалалар

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.

Талқылау

Әзірге пікір жоқ.

Пікір қалдыру

Пошта жарияланбайды, тек редакцияға көрінеді.

Пікірлер редакция тексергеннен кейін жарияланады.