Р. Қошқарбаевтың 100 жылдығына: батырдың ерлігі мен марапаты туралы деректер
Кілт сөздер:
жауынгерлік ту – «Жеңіс туы», Рейхстаг, «Халық Қаһарманы» – Қазақстанның Халық ҚаһарманыАңдатпа
Мақалада Ұлы Отан соғысына қатысушы, Қызыл Армия офицерінің 1945 ж. 30 сәуірде Рейхстагқа жауынгерлік туды тіккені үшін марапат алу жолындағы тағдырының қиыншылықтары туралы жазылған. Рейхстагты басып алудағы әскери қимылдары үшін Кеңес Одағының Батыры атағын беру туралы ұсыныс 1945 ж. 6 мамырда 3-ші шайқас армиясының Әскери кеңесіне жіберілді. Алайда Әскери Кеңес те, КСРО Қорғаныс халық комиссариаты да тек Қызыл Ту орденімен марапатталғанын растайтын қорытынды берді. 54 жылдан кейін Рақымжан Қошқарбаевқа қайтыс болғаннан кейін «Халық Қаһарманы» – Қазақстанның Халық Қаһарманы атағы берілді.
Жүктеп алулар
Әдебиеттер тізімі
АП РК. Ф.5-Н. Оп.6. Д.40. Л.101., Собрание актов Президента Республики и правительства Республики Казахстан, Астана, 1999, № 19, Ст.198.
АП РК. Ф.5-Н. Оп.1. Д.5133. Л.17.
АП РК. Ф.708. Оп.139. Д.2539. Л.11–12.
ЦАМО РФ. Ф.33. Оп.686196. Ед.хр.144., Люди и награждения. [электронный ресурс]. URL: http://podvignaroda.ru/?#id=20617494&tab=navDetailDocument (дата обращения: 15.01.2024).
ЦАМО РФ. Ф.33. Оп.690306. Ед.хр.2851., Люди и награждения. [электронный ресурс]. URL: http://podvignaroda.ru/?#id=20617494&tab=navDetailDocument (дата обращения 15.01.2024).
АП РК. Ф.811. Оп.9. д.64. Л.437.
Штурм Берлина, 1948 – Штурм Берлина. Военное из-во Министерства вооруженных сил СССР. М., 1948
Новое время №15, 1970 – Новое время (Москва). №15, 1970: с. 22
АП РК. Ф.5-Н. Оп.1. Д.5133. Л.18.
Мананникова, 2015 – Пламя Победы в 3-х т. ред.: Мананникова Л.Б., Галиева С.А. Алматы. ИД «Колесо», 2015: с. 230.
ЦГА РК. Ф.2364. Оп.1. Д.731.
АПРК. Ф.708. Оп.38. Д.39. Л.23–26. Из письма Союза журналистов Казахстана в ЦК КП К от 13 марта 1965 г.
Рамазанова, 2017 – Рамазанова Б. Исторические встречи. Алматы. Дайк-Пресс, 2017: с. 182–183.
Сулейменов, 2016 – Сулейменов А.М. Солдат Победы. [электронный ресурс]. URL: https://e-history.kz/ru/news/show/3778/ (дата обращения 15.01.2024).
Мананникова, 2015 – Пламя Победы… указ. соч. Алматы. ИД «Колесо», 2015
АП РК. Ф.5-Н. Оп.1. Д.5133. Л.22.
Лениншил жас, 1958 – Подвиг молодого казаха. Лениншил жас. 21 февраля, 1958
Социалистик Казахстан, 1960 – Джигит, водрузивший флаг над Рейхстагом. Социалистик Казахстан. 21 сентября, 1960
Простор, № 5, 1961 – Знамя победы над Рейхстагом. Простор. № 5, 1961
История Великой Отечественной войны, 1963 – История Великой Отечественной войны. М., 1963: с. 283.
Субботин, 1965 – Субботин В. Как кончаются войны. М. Воениздат, 1965: С. 71, 72, 305.
ЦАМО РФ. Ф.1390. Оп.1. Д.76. Л. 22–23,174–175, 192–193.
Кул-Мухаммед, 2015 – Кул-Мухаммед М. Бесстрашный. Алматы. ИД «Колесо», 2015: С. 226–267.
АП РК. Ф.708. Оп.139. Д.2539. Л.11-12.
Белоус, 2019 – Память о войне: портреты казахстанцев (На материалах Комиссии по истории Великой Отечественной войны 1941–1945 гг.). Хрестоматия. Белоус С.Г. Алматы, 2019: с.159.
Неустроев – Герой Советского Союза С. Неустроев О Рейхстаге на склоне лет. [электронный ресурс]. URL: http://rkka.ru/memory/reichstag/neustroev.htm (дата обращения: 15.01.2024).
Жуков, 1969, 1972 – Г.К. Жуков Г.К. Воспоминания и размышления. М.: из-во АПН, 1969. С.655; Жуков Г.К. Маршал Советского Союза, четырежды Герой Советского Союза, Герой Монгольской Народной Республики. Берлинская операция и капитуляция Германии (из мемуаров Маршала Советского Союза Г.К. Жукова. Воспоминания и размышления. М. из-во АПН, 1969; 9 мая 1945 года. под редакцией члена-корреспондента АН СССР Самсонова А.М. М. Наука, 1972: С. 96.
АПРК. Ф.5Н. Оп.1. Д.5133. Л.29.
Чиликова, 1995, 2000, 2009 – Чиликова Е. радиопередача, Казахское радио Республиканской корпорации «Телевидение и радио Казахстана» (Алматы). 1995 г. 30 апреля; На нейтральной полосе. Мысль (Алматы) № 5., 2000: С. 12–16; Раһымжан туралы аңыз. Арқа ажары (Астана). 28 марта, 2000; В кругу героев не может быть тесно. Ақпаратты-әдістемелік бюллетень. № 2 (8). Алматы, 2009: С. 65–72.
Әбжанов, 2021 – Әбжанов Х., Нұрымбетова Г. Қазақ батырлары. Алматы. Ұлағат, 2021.
AP RK. F.5-N. Op.6. D.40. L.101., Sobranie aktov Prezidenta Respubliki i pravitel’stva Respubliki Kazahstan, Astana, 1999, № 19, St.198. [in Russian]
AP RK. F.5-N. Op.1. D.5133. L.17. [in Russian]
AP RK. F.708. Op.139. D.2539. L.11–12. [in Russian]
CAMO RF. F.33. Op.686196. Ed.hr.144., Ljudi i nagrazhdenija. [jelektron-nyj resurs]. URL: http://podvignaroda.ru/?#id=20617494&tab=navDetailDocument (data obrashhe-nija: 15.01.2024). [in Russian]
CAMO RF. F.33. Op.690306. Ed.hr.2851. – CAMO RF. F.33. Op.690306. Ed.hr.2851., Ljudi i nagrazhdenija. [jelektronnyj resurs]. URL: http://podvignaroda.ru/?#id=20617494&tab=navDetailDocument (data obrashhenija 15.01.2024). [in Russian]
AP RK. F.811. Op.9. d.64. L.437. [in Russian]
Shturm Berlina, 1948 – Shturm Berlina, M., Voennoe iz-vo Ministerstva vooruzhennyh sil SSSR, 1948 [in Russian]
Novoe vremja №15, 1970 – Novoe vremja (Moskva). 1970, №15, s. 22 [in Russian]
AP RK. F.5-N. Op.1. D.5133. L.18.
Manannikova, 2015 – Plamja Pobedy v 3-h t. / red.: Manannikova L.B., Galieva S.A. Almaty: ID «Koleso», 2015, s. 230. [in Russian]
CGA RK. F.2364. Op.1. D.731. [in Russian]
APRK. F.708. Op.38. D.39. L.23–26. Iz pis’ma Sojuza zhurnalistov Kazahstana v CK KP K ot 13 marta 1965 g. [in Russian]
Ramazanova., 2017 –Ramazanova B. Istoricheskie vstrechi. Almaty: Dajk-Press, 2017. s. 182–183. [in Russian]
Sulejmenov, 2016 – Sulejmenov A.M. Soldat Pobedy. [jelektronnyj resurs]. URL: https://e-history.kz/ru/news/show/3778/ (data obrashhenija 15.01.2024). [in Russian]
Manannikova, 2015 – Plamja Pobedy…ukaz. soch. Almaty: ID «Koleso», 2015 [in Russian]
AP RK. F.5-N. Op.1. D.5133. L.22. [in Russian]
Leninshil zhas, 1958 – Podvig molodogo kazaha // Leninshil zhas,1958, 21 fevralja [in Russian]
Socialistik Kazahstan, 1960 – Dzhigit, vodruzivshij flag nad Rejhstagom // Socialistik Kazahstan, 1960, 21 sentjabrja [in Russian]
Prostor, № 5, 1961 – Znamja pobedy nad Rejhstagom // Prostor. 1961. № 5. [in Russian]
Istorija Velikoj Otechestvennoj vojny, 1963 – Istorija Velikoj Otechestvennoj vojny, M., 1963, s. 283. [in Russian]
Subbotin, 1965 – Subbotin V. Kak konchajutsja vojny. M.: Voenizdat, 1965. S. 71, 72, 305. [in Russian]
CAMO RF. F.1390. Op.1. D.76. L. 22–23,174–175, 192–193. [in Russian]
Kul-Muhammed, 2015 – Kul-Muhammed M. Besstrashnyj. Almaty: ID «Koleso», 2015. S. 226–267. [in Russian]
AP RK. F.708. Op.139. D.2539. L.11-12. [in Russian]
Belous, 2019 – Pamjat’ o vojne: portrety kazahstancev (Na materialah Komissii po istorii Velikoj Otechestvennoj vojny 1941–1945 gg.). Hrestomatija / Belous S.G. – Almaty, 2019, s.159. [in Russian]
Neustroev – Geroj Sovetskogo Sojuza S. Neustroev O Rejhstage na sklone let [jelektronnyj resurs]. URL: http://rkka.ru/memory/reichstag/neustroev.htm (data obrashhenija: 15.01.2024). [in Russian]
Zhukov, 1969, 1972 – G.K. Zhukov G.K. Vospominanija i razmyshlenija. M.: iz-vo APN, 1969. S.655; Zhukov G.K. Marshal Sovetskogo Sojuza, chetyrezhdy Geroj Sovetskogo Sojuza, Geroj Mongol’skoj Narodnoj Respubliki. Berlinskaja operacija i kapituljacija Germanii (iz memuarov Marshala Sovetskogo Sojuza G.K. Zhukova. Vospominanija i razmyshlenija. M.: iz-vo APN, 1969. / 9 maja 1945 goda / pod redakciej chlena-korrespondenta AN SSSR Samsonova A.M. M.: Nauka, 1972. S. 96. [in Russian]
APRK. F.5N. Op.1. D.5133. L.29. [in Russian]
Chilikova, 1995, 2000, 2009 – Chilikova E. radioperedacha, Kazahskoe radio Respublikanskoj korporacii «Televidenie i radio Kazahstana» (Almaty). 1995 g. 30 aprelja; Na nejtral’noj po-lose. // Mysl’ (Almaty). 2000. № 5. S. 12–16; Raһymzhan turaly anyz // Arka azhary (Astana). 2000, 28 marta; V krugu geroev ne mozhet byt’ tesno. // Aқparatty – әdіstemelіk bjulleten’ (Almaty). 2009, № 2 (8). S. 65–72. [in Russian]
Abzhanov, 2021 – Abzhanov H., Nurymbetova G. Qazaq batyrlary. Almaty: Ulagat, 2021 [in Kazakh]
Талқылау
Әзірге пікір жоқ.