Оқушылардың жобалық қызметі аясында архив құжаттарымен жұмыс істеудің зерттеушілік дағдыларын қалыптастыру
Кілт сөздер:
жобалау қызметі, зерттеу жұмысы, архив материалдары, әдістемелік тәсілдер, мектеп жобалары, дереккөздерді безендіру, тарихи мұраАңдатпа
Мақалада ғылыми білім мен педагогикалық тәжірибеге негізделген архивтік материалдармен жұмыс жасау кезінде білім алушылардың жобалау және зерттеу қызметін ұйымдастыру жүйесі сипатталған. Мектеп жобаларының ғылыми жетекшілері үшін өзекті болып табылатын жалпы білім беру ұйымдарында зерттеулерді жүргізудің әдістемелік тәсілдерін талдау ұсынылған. Жобалық жұмыстың құрылымы, сонымен қатар әртүрлі архивтік дереккөздерді – ресми құжаттардан бастап жеке хат алмасуға дейінгі мысалдар келтірілген. Архивтік сілтемелерді ресімдеу және зерттеулердің ғылыми сенімділігіне қойылатын талаптарға ерекше назар аударылады. Мақалада мектеп оқушыларын ақпаратты өз бетінше іздеуге және тарихи мұраға аялап қарауға тәрбиелеу мақсатында жобалау қызметінің басшыларына негізгі құзыреттерді дамытуға назар аударылады. Сонымен қатар архивтік құжаттардың көшірмелерін талдау, өзекті сұрақтарды қою және дайын түсініктемелерге сүйенбей дереккөздерді өз бетінше түсіндіруді қамтитын практикалық сабақтар форматында зерттеу жұмысының кезеңдерін модельдеуге назар аударылған. Оқу залының ережелері, электрондық құжат айналымы және әртүрлі жіктеу белгілері бойынша құжаттарды іздеу алгоритмін игеруді қоса алғанда, архив мекемелерінде білім алушылардың жұмыс сипаттары танылады. Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің базасында өткізілетін «Менің отбасымның тарихы архив құжаттарында» байқауына қатысудың практикалық тәжірибесі негізінде отбасылық марапаттарды тарихи жәдігерлер ретінде талдау мүмкіндіктері көрсетілген.
Жүктеп алулар
Әдебиеттер тізімі
Facione 1998 – Facione P.A. Critical thinking: What it is and why it counts. Millbrae, CA, 1998.
Бригадиренко 2015 – Бригадиренко Ж.В. Проектная деятельность как средство формирования исследовательских компетенций: Материалы VII Международной студенческой научной конференции «Студенческий научный форум». https://scienceforum.ru/2015/article/2015009544 (дата обращения: 15.02.2026).
Валеева 2022 – Валеева Э.Б. Архивные материалы как инструмент активизации исследовательской работы учащихся. Молодой ученый. 2022. № 14 (409). С. 300-302. https://moluch.ru/archive/409/90034 (дата обращения: 15.02.2026).
Единая программа воспитания «Адал азамат» 2025 – Единая программа воспитания «Адал азамат» 2025–2026: ценности, проекты, реализация. Приложение 1 к приказу Министра просвещения Республики Казахстан от «30» июля 2024 года № 194. https://topteachers.kz/newsru/adalazamat (дата обращения: 15.02.2026).
Закон РК «Об образовании» 2007 – Закон Республики Казахстан «Об образовании» от 27 июля 2007 года № 319-III. https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z070000319_ (дата обращения: 15.02.2026).
Милинский 2025 – Милинский А.Ю. Исследовательская деятельность школьников: методы, проблемы и перспективы развития. Проблемы современного педагогического образования. 2025. № 87-3. С. 190–192. https://cyberleninka.ru/article/n/issledovatelskaya-deyatelnost-shkolnikov-metody-problemy-i-perspektivy-razvitiya (дата обращения: 15.02.2026).
Николаев 2025 – Николаев А.А. Теория и практика школьных проектов – как сделать «научное» исследование в школе и зачем это нужно? Проблемы современного педагогического образования. 2025. № 4 (10). С. 1-8 (дата обращения: 15.02.2026).
Новикова 2016 – Новикова А.К. Этапы подготовки и проведения учебного исследования. Международный научно-исследовательский журнал. № 11 (53) Часть 3. Ноябрь. https://cyberleninka.ru/article/n/etapy-podgotovki-i-provedeniya-uchebnogo-issledovaniya (дата обращения: 15.02.2026).
Приказ 2023 – Приказ Министра культуры и спорта Республики Казахстан № 215 от 09 августа 2023 г. https://www.ulttykarhiv.kz/ru/normativter/(дата обращения: 15.02.2026).
Токаев 2024 – Выступление Касым-Жомарта Токаева на заседании Национального совета по науке и технологиям при Президенте Республики Казахстан. https://www.akorda.kz/ru/vystuplenie-kasym-zhomarta-tokaeva-na-zasedanii-nacionalnogo-soveta-po-nauke-i-tehnologiyam-pri-prezidente-respubliki-kazahstan-123423 (дата обращения: 15.02.2026).
Токаев 2025 – О внедрении ИИ в школах: За качество образования ответственность должен нести человек. https://informburo.kz/novosti/tokaev-o-vnedrenii-ii-v-skolax-za-kacestvo-obrazovaniia-otvetstvennost-dolzen-nesti-celovek (дата обращения: 15.02.2026).
Токаев 2026 – Об объявлении Года цифровизации и искусственного интеллекта. Астана, Акорда, 6 января 2026 года. № 1151. https://www.akorda.kz/ru/ob-obyavlenii-goda-cifrovizacii-i-iskusstvennogo-intellekta-601222 (дата обращения: 15.02.2026).
Brigadirenko 2015 – Brigadirenko Zh.V. Proektnaia deiatelnost kak sredstvo formirovaniia issledovatelskikh kompetentsii. In: Proceedings of the VII International Student Scientific Conference “Student Scientific Forum.” https://scienceforum.ru/2015/article/2015009544 (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Edinaia programma vospitaniia «Adal azamat» 2025 – Edinaia programma vospitaniia «Adal azamat» 2025–2026: tsennosti, proekty, realizatsiia. Order of the Minister of Education of the Republic of Kazakhstan No. 194 dated July 30, 2024. Appendix 1. Kazakhstan. https://topteachers.kz/newsru/adalazamat (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Facione 1998 – Facione P.A. Critical thinking: What it is and why it counts. Millbrae, CA, 1998. (in English)
Milinsky 2025 – Milinsky A.Yu. Issledovatelskaia deiatelnost shkolnikov: metody, problemy i perspektivy razvitiia. In: Problems of Modern Pedagogical Education. 2025. No. 87-3. Pp. 190–192. https://cyberleninka.ru/article/n/issledovatelskaya-deyatelnost-shkolnikov-metody-problemy-i-perspektivy-razvitiya (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Nikolaev 2025 – Nikolaev A.A. Teoriia i praktika shkolnykh proektov – kak sdelat «nauchnoe» issledovanie v shkole i zachem eto nuzhno? In: Problems of Modern Pedagogical Education. 2025. No. 4 (10). Pp. 1-8. (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Novikova 2016 – Novikova A.K. Etapy podgotovki i provedeniia uchebnogo issledovaniia. In: International Scientific Research Journal. No. 11 (53). Part 3. November. https://cyberleninka.ru/article/n/etapy-podgotovki-i-provedeniya-uchebnogo-issledovaniya (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Prikaz 2023 – Prikaz Ministra kultury i sporta Respubliki Kazakhstan № 215 ot 09 avgusta 2023 g. https://www.ulttykarhiv.kz/ru/normativter/ (accessed 15.02.2026).
Tokayev 2024 – Tokayev K.K. Vystuplenie Kasym-Zhomarta Tokaeva na zasedanii Natsionalnogo soveta po nauke i tekhnologiiam pri Prezidente Respubliki Kazakhstan. https://www.akorda.kz/ru/vystuplenie-kasym-zhomarta-tokaeva-na-zasedanii-nacionalnogo-soveta-po-nauke-i-tehnologiyam-pri-prezidente-respubliki-kazahstan-123423 (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Tokayev 2025 – О vnedrenii II v shkolakh: Za kachestvo obrazovaniia otvetstvennost dolzhen nesti chelovek». https://informburo.kz/novosti/tokaev-o-vnedrenii-ii-v-skolax-za-kacestvo-obrazovaniia-otvetstvennost-dolzen-nesti-celovek (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Tokayev 2026 – Ob obieiavlenii Goda tsifrovizatsii i iskusstvennogo intellekta. Astana, Akorda, January 6, 2026. No. 1151. https://www.akorda.kz/ru/ob-obyavlenii-goda-cifrovizacii-i-iskusstvennogo-intellekta-601222 (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Valeeva 2022 – Valeeva E.B. Arkhivnye materialy kak instrument aktivizatsii issledovatelskoi raboty uchashchikhsia. In: Young Scientist. 2022. No. 14 (409). Pp. 300–302. https://moluch.ru/archive/409/90034 (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Zakon RK «Ob obrazovanii» 2007 – Zakon Respubliki Kazakhstan «Ob obrazovanii» ot 27 iiulia 2007 goda № 319-III. https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z070000319_ (accessed 15.02.2026) (in Russian)
Талқылау
Әзірге пікір жоқ.