Жаңа Архив Ғылыми-әдістемелік журнал

ISSN 2958-6593

Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің құжаттық жинақтарындағы түркі халықтарының тарихы

Авторлар

  • Севиндж Исрафил қызы Алиева Әзірбайжан мемлекеттік педагогикалық университеті, Жалпы тарих және тарихты оқыту технологиясы кафедрасы, Әзірбайжан, Баку, кафедра меңгерушісі, т.ғ.д., профессор.

Кілт сөздер:

Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві, түркі халықтары, Қазақстан, жер аудару, қуғын-сүргін, қазақ халқының жер аударылғандарға көмегі, оңалту

Аңдатпа

Мақалада Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің құжаттық жинақтарының материалдары талданып, кеңестік кезеңдегі түркі халықтарының тарихына қатысты құжаттар қарастырылған. Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің қорларында Кавказдағы түркі халықтарының өкілдерін Қазақстанға қоныстандыру, көшіру, жер аудару тақырыптары бойынша көптеген деректер кешені бар. Жан-жақты зерттеу мен талдауды қажет ететін ресми құжаттар, қаулылар, жарлықтар, хаттар, хабарламалар, есептер қызығушылық тудырады. Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің жинақтарында жарияланған архивтік материалдар құрастырушылар тарапынан жүйелі түрде өңделіп, құрылымдалып, жан-жақты талданған. Бүгінде бұл құжаттарды мамандар ғылыми-зерттеу жұмыстарында сәтті пайдалана алады. Архив материалдары түркі халықтарының тарихына қатысты, атап айтқанда, олардың туған жерінен жер аударылған кезеңі туралы бар тарихи және мәдени мәліметтерді толықтырады және одан әрі зерттеу жүргізуге, ғылыми басылымдар мен жарияланымдарды дайындау үшін пайдалануға болады.

Жүктеп алулар

Жүктеп алу деректері әлі қолжетімсіз.

Әдебиеттер тізімі

Из истории депортаций, 2012 – Из истории депортаций. Казахстан 1930–1935 гг. Сборник документов. Алматы. LEM, 2012

Из истории депортаций, 2014 – Из истории депортаций. Казахстан. 1935–1939 гг. Сборник документов. Т. 2. Алматы. LEM, 2014

Из истории депортаций, 2019 – Из истории депортаций. Казахстан. 1939–1945 гг. Сборник документов Т. 3. Алматы. LEM, 2019

Из истории депортаций, 2023 – Из истории депортаций. Казахстан. 1945–1959 гг. Сборник документов. Алматы, 2023

Декреты Азревкома, 1989: 11-12 – Декреты Азревкома 1920–1921. Сборник документов. Баку, 1989

Декреты Советской власти, 1957 – Декрет об уничтожении сословий и гражданских чинов. 11 (24) ноября 1917 г. Декреты Советской власти. Т.I. М. Гос.изд-во полит. литературы, 1957

Декрет ВЦИК от 20 августа 1918, 1918 – Декрет ВЦИК от 20 августа 1918 г. «Об отмене права частной собственности на недвижимости в городах». №62. СУ РСФСР. 1918, Ст.674.

Декрет Совета Народных Комиссаров от 2 февраля (20 января) 1918, 1918 – Декрет Совета Народных Комиссаров «Об отделении церкви от государства и школы от церкви». 2 февраля (20 января) 1918 г. «Газета Временного Рабочего и Крестьянского Правительства» от 5 февраля (28 января) 1918 г. №18. М. СУ РСФСР, 1918: ст. 269.

Назарли, 2014 – Назарли А.Э., XI Красная Армия в Северном Азербайджане: оккупация, расправы, бесчинства. Баку. изд-во «ElmvəTəhsil», 2014

Декреты Советской власти, 2009 – Декрет СНК о порядке высылки иностранцев из пределов РСФСР от 29 августа 1921 г. Декреты Советской власти. Т. XVIII. Август 1921 г. М. РОССПЭН, 2009

Известия, № 185, 1922 – Известия. 18 августа. № 185, 1922

Яковлев, 2003 – Постановление Политбюро ЦК ВКП(б) «О выселении кулаков по Закавказью». 23 апреля 1933 г. № 2, 136, п. 94/70 – О выселении кулаков по Закавказью, Лубянка, Сталин и ВЧК-ГПУ-ОГПУ-НКВД, Архив Сталина. Документы высших органов партийной и государственной власти. Январь 1922 – декабрь 1936. Под ред. акад. Д.Н. Яковлева. сост. В.Н. Хаустов, В.П. Наумов, Н.С. Плотникова. М. МФД, 2003

Покровский, 2005 – Политбюро и крестьянство: высылка, спецпереселение. 1930-1940. В 2 кн. Кн.1. Отв. Ред. Н.Н. Покровский. М. РОССПЭН, 2005

Гасанов, 2008 – Гасанов А. Азербайджанцы в Кыргызстане. Бишкек. Салам, 2008

Ракишева, 2013 – Депортация народов в Казахстан в 1930-1950 гг.: общность истории (интервью с пострадавшими от депортаций в 1930-50 годы в Казахстан). под общей редакцией Ракишевой Б.И. Астана, 2013

Яковлев, 2004 – Постановление Политбюро ЦК ВКП(б) об иранских гражданах (69). Лубянка. Сталин и Главное управление госбезопасности НКВД. Архив Сталина. Документы высших органов партийной и государственной власти. 1937-1938. Под ред. Акад. А.Н. Яковлева. М. МФД, 2004

Коллективизация и антиколхозные выступления в Дагестане, 2007 – Коллективизация и антиколхозные выступления в Дагестане (1927–1940). Документы и материалы. Махачкала, 2007

Трагедия советской деревни, 2006 – Трагедия советской деревни. Коллективизация и раскулачивание. 1927-1939. Документы и материалы. Справки НКВД о количестве осужденных за время с 1 октября 1936 г. по 1 ноября 1938 года. Т. 5. 1937-1939. Кн. 2. М. РОССПЭН, 2006

Алиева, 2013 – Алиева Севиндж. Из истории сталинских репрессий на Кавказе. Современная научная мысль. № 4. М., 2013

Токаржевский, 1965 – Е.А. Токаржевский. Герои Советского Союза сыны Азербайджана. Баку, 1965

Гусейнов, 2008 – Гусейнов А. Мужество как знамя пронесли, Азербайджанский Конгресс. 8 мая № 17, 2008: 18

«Самбекский мемориал Славы…», 2003 – «Самбекский мемориал Славы…», Достлуг, Дружба, № 4, 10 мая, 2003

Алиева, 2011 – Севиндж Алиева, Наш Дом – Кавказ. Азербайджанцы на Северном Кавказе, Армавир, 2011

Алиев, 2002 – Алиев Б. Месхетия и месхи (турки-месхетинцы): этнополитическая история народа. Центральная Азия и Кавказ. 2002, №1 (19).

Из истории депортации народов, 2010 – Директивное указание СМ КазССР о переселении граждан азербайджанской национальности в Азербайджанскую ССР г. Алма- Ата. 20 июля 1959 г. Из истории депортации народов в Алматинскую обл. Казахстана (1936–1959). Алматы, 2010

Iz istorii deportacij, 2012 – Iz istorii deportacij. Kazahstan 1930–1935 gg. Sbornik dokumentov. Almaty. LEM, 2012 [in Russian]

Iz istorii deportacij, 2014 – Iz istorii deportacij. Kazahstan. 1935–1939 gg. Sbornik dokumentov. T. 2. Almaty. LEM, 2014 [in Russian]

Iz istorii deportacij, 2019 – Iz istorii deportacij. Kazahstan. 1939–1945 gg. Sbornik dokumentov T. 3. Almaty. LEM, 2019 [in Russian]

Iz istorii deportacij, 2023 – Iz istorii deportacij. Kazahstan. 1945–1959 gg. Sbornik dokumentov. Almaty, 2023[in Russian]

Dekrety Azrevkoma, 1989: 11-12 – Dekrety Azrevkoma 1920–1921. Sbornik dokumentov. Baku, 1989 [in Russian]

Dekrety Sovetskoj vlasti, 1957 – Dekret ob unichtozhenii soslovij i grazhdanskih chinov. 11 (24) nojabrja 1917 g. Dekrety Sovetskoj vlasti. T.I. M. Gos.izd-vo polit. literatury, 1957 [in Russian]

Dekret VCIK ot 20 avgusta 1918, 1918 – Dekret VCIK ot 20 avgusta 1918 g. «Ob otmene prava chastnoj sobstvennosti na nedvizhimosti v gorodah». №62. SU RSFSR. 1918, St.674. [in Russian]

Dekret Soveta Narodnyh Komissarov ot 2 fevralja (20 janvarja) 1918, 1918 – Dekret Soveta Narodnyh Komissarov «Ob otdelenii cerkvi ot gosudarstva i shkoly ot cerkvi». 2 fevralja (20 janvarja) 1918 g. «Gazeta Vremennogo Rabochego i Krest’janskogo Pravitel’stva» ot 5 fevralja (28 janvarja) 1918 g. №18. M. SU RSFSR, 1918: st.269. [in Russian]

Nazarli, 2014 – Nazarli A.Je., XI Krasnaja Armija v Severnom Azerbajdzhane: okkupacija, raspravy, beschinstva. Baku. izd-vo «ElmvəTəhsil», 2014[in Russian]

Dekrety Sovetskoj vlasti, 2009 – Dekret SNK o porjadke vysylki inostrancev iz predelov RSFSR ot 29 avgusta 1921 g. Dekrety Sovetskoj vlasti. T. XVIII. Avgust 1921 g. M. ROSSPJeN, 2009[in Russian]

Izvestija, № 185, 1922 – Izvestija. 18 avgusta. № 185, 1922[in Russian]

Jakovlev, 2003 – Postanovlenie Politbjuro CK VKP(b) «O vyselenii kulakov po Zakavkaz’ju». 23 aprelja 1933 g. № 2, 136, p. 94/70 – O vyselenii kulakov po Zakavkaz’ju, Lubjanka, Stalin i VChK-GPU-OGPU-NKVD, Arhiv Stalina. Dokumenty vysshih organov partijnoj i gosudarstven-noj vlasti. Janvar’ 1922 - dekabr’ 1936. Pod red. akad. D.N. Jakovleva. sost. V.N. Haustov, V.P. Naumov, N.S. Plotnikova. M. MFD, 2003[in Russian]

Pokrovskij, 2005 – Politbjuro i krest’janstvo: vysylka, specpereselenie. 1930-1940. V 2 kn. Kn.1. Otv. Red. N.N. Pokrovskij. M. ROSSPJeN, 2005[in Russian]

Gasanov, 2008 – Gasanov A. Azerbajdzhancy v Kyrgyzstane. Bishkek. Salam, 2008[in Russian]

Rakisheva, 2013 – Deportacija narodov v Kazahstan v 1930-1950 gg.: obshhnost’ istorii (interv’ju s postradavshimi ot deportacij v 1930-50 gody v Kazahstan). pod obshhej redakciej Rakishevoj B.I. Astana, 2013[in Russian]

Jakovlev, 2004 – Postanovlenie Politbjuro CK VKP(b) ob iranskih grazhdanah (69). Lubjanka. Stalin i Glavnoe upravlenie gosbezopasnosti NKVD. Arhiv Stalina. Dokumenty vysshih organov partijnoj i gosudarstvennoj vlasti. 1937-1938. Pod red. Akad. A.N. Jakovleva. M. MFD, 2004 [in Russian]

Kollektivizacija i antikolhoznye vystuplenija v Dagestane, 2007 – Kollektivizacija i antikolhoznye vystuplenija v Dagestane (1927–1940). Dokumenty i materialy. Mahachkala, 2007[in Russian]

Tragedija sovetskoj derevni, 2006 – Tragedija sovetskoj derevni. Kollektivizacija i raskulachivanie. 1927-1939. Dokumenty i materialy. Spravki NKVD o kolichestve osuzhdennyh za vremja s 1 oktjabrja 1936 g. po 1 nojabrja 1938 goda. T. 5. 1937-1939. Kn. 2. M. ROSSPJeN, 2006[in Russian]

Alieva, 2013 – Alieva Sevindzh. Iz istorii stalinskih repressij na Kavkaze. Sovremennaja nauchnaja mysl’. № 4. M., 2013 [in Russian]

Tokarzhevskij, 1965 – E.A. Tokarzhevskij. Geroi Sovetskogo Sojuza syny Azerbajdzhana. Baku, 1965[in Russian]

Gusejnov, 2008 – Gusejnov A. Muzhestvo kak znamja pronesli, Azerbajdzhanskij Kongress. 8 maja № 17, 2008: 18 [in Russian]

«Sambekskij memorial Slavy…», 2003 – «Sambekskij memorial Slavy…», Dostlug, Druzhba, № 4, 10 maja, 2003[in Russian]

Alieva, 2011 – Sevindzh Alieva, Nash Dom – Kavkaz. Azerbajdzhancy na Severnom Kavkaze, Armavir, 2011[in Russian]

Aliev, 2002 – Aliev B. Meshetija i meshi (turki-meshetincy): jetnopoliticheskaja istorija naroda. Central’naja Azija i Kavkaz. 2002, №1 (19). [in Russian]

Iz istorii deportacii narodov, 2010 – Direktivnoe ukazanie SM KazSSR o pereselenii grazhdan azerbajdzhanskoj nacional’nosti v Azerbajdzhanskuju SSR g. Alma-Ata. 20 ijulja 1959 g. Iz istorii deportacii narodov v Almatinskuju obl. Kazahstana (1936–1959). Almaty, 2010 [in Russian]

Жүктеулер

Жарияланды

30.06.2024

Журналдың саны

Бөлім

Қорларға шолу

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

1. Алиева С. И. қызы. Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің құжаттық жинақтарындағы түркі халықтарының тарихы // Жаңа Архив. 2024. Т. 3. № 2. С. 38–56.

Оқырмандар бағасы

Әзірге бағаланбаған — бірінші болыңыз.

Мақаланы бағалаңыз

Тақырыптық сала

Ұқсас мақалалар

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.

Талқылау

Әзірге пікір жоқ.

Пікір қалдыру

Пошта жарияланбайды, тек редакцияға көрінеді.

Пікірлер редакция тексергеннен кейін жарияланады.