Архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласындағы әдістемелік құжаттар: әзірлеу ерекшеліктері
Кілт сөздер:
архив ісі, ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету, әдістемелік әзірлеме, жадынама, нұсқаулық, әдістемелік ұсынымдар, практикалық ұсынымдар, практикалық құрал, Қазақстан Республикасы Президентінің АрхивіАңдатпа
Мақалада архив саласындағы әдістемелік құжаттарды әзірлеудің теориялық-әдіснамалық және ұйымдастырушылық-практикалық аспектілері қарастырылады. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді, ұлттық және мемлекетаралық стандарттарды, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві әдістемелік материалдарды әзірлеудегі қалыптасқан тәжірибесін талдау негізінде әдістемелік құжаттар түрлерінің сыныптауы негізделіп, оларды дайындау алгоритмі ұсынылды және типтік қателер анықталды. Әдістемелік құжаттар архивтік қызмет процестерін стандарттаудың, білім сабақтастығының және саланың жаңа технологиялық жағдайларға бейімделуінің құралы ретінде көрсетілген. Зерттеудің өзектілігі «цифрлық мемлекетке» жүйелі түрде көшу жағдайында қарқынды өзгеріп жатқан нормативтік-құқықтық база мен архившілер жұмысының практикалық әдістері арасындағы алшақтықты жою қажеттілігімен байланысты. Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві тек мемлекеттік архив қана емес, сонымен бірге саланың әдіснамалық орталығы ретіндегі институционалдық рөлі зерттеуге ерекше маңыз береді. Әдістемелік материалдарды дайындаудың бірыңғай стандарттарын әзірлеу мекеменің ішкі процестерін жүйелеуге ғана емес, сонымен қатар құжаттық мұрамен жұмыс істеу кезіндегі әдіснамалық бұрмалану қаупін азайта отырып, озық тәжірибені еліміздің барлық мемлекеттік архивтер желісіне таратуға мүмкіндік береді.
Жүктеп алулар
Әдебиеттер тізімі
ISAD(G) 1999 – ISAD (G): Основной международный стандарт архивного описания. https://ifap.ru/pr/2011/n110513a.pdf (дата обращения: 05.02.2026).
ISAAR(CPF) 2004 – ISAAR (CPF): Международный стандарт по созданию архивных авторитетных записей для организаций, лиц и семей. https://www.prlib.ru/item/395178 (дата обращения: 05.02.2026).
ISDIAH 2008 – ISDIAH: Международный стандарт описания учреждений с архивными фондами. https://www.ica.org/resource/isdiah-international-standard-for-describing-institutions-with-archival-holdings/ (дата обращения: 05.02.2026).
ISO 2016 – ISO 15489-1:2016. Информация и документация – управление записями. Часть 1: Концепции и принципы. https://www.iso.org/ru/home.html (дата обращения: 05.02.2026).
ГОСТ 2003 – ГОСТ 7.1-2003. Межгосударственный стандарт. Библиографическая запись. Библиографическое описание. Общие требования и правила составления. https://new-shop.ksm.kz/catalog/GOST_7.1-2003/?sphrase_id=1044898 (дата обращения: 10.02.2026).
Закон 2015 – Закон Республики Казахстан от 16 ноября 2015 года «О доступе к информации». https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z1500000401 (дата обращения: 10.02.2026).
Макатова и др. 2024 – Макатова Ж.А., Шайжанова С.М. Памятка по оформлению методической документации. Алматы: Архив Президента Республики Казахстан, 2024. 18 с.
Правила № 215, 2023 – Правила комплектования, хранения, учета и использования документов Национального архивного фонда и других архивных документов государственными и специальными государственными архивами: утверждены приказом Министра культуры и спорта Республики Казахстан от 9 августа 2023 года № 215. https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2300033290 (дата обращения: 10.02.2026).
Правила № 235, 2023 – Правила приема, хранения, учета и использования документов Национального архивного фонда и других архивных документов ведомственными и частными архивами: утверждены приказом Министра культуры и спорта Республики Казахстан от 25 августа 2023 года № 235. https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2300033338 (дата обращения: 10.02.2026).
Цикл Деминга 2024 – Цикл Деминга: повышаем качество работы за 4 шага. https://sky.pro/wiki/management/pdca-eto---metod-upravleniya-deminga-dlya-nepreryvnogo-uluchsheniya/?ysclid=ml on9q7849882584611 (дата обращения: 05.02.2026).
ISAD(G) 1999 – ISAD (G): Osnovnoi mezhdunarodnyi standart arkhivnogo opisaniia. https://ifap.ru/pr/2011/n110513a.pdf (accessed 05.02.2026) (in Russian)
ISAAR(CPF) 2004 – ISAAR (CPF): Mezhdunarodnyi standart po sozdaniiu arkhivnykh avtoritetnykh zapisei dlia organizatsii, lits i semei. https://www.prlib.ru/item/395178 (accessed 05.02.2026) (in Russian)
ISDIAH 2008 – ISDIAH: Mezhdunarodnyi standart opisaniia uchrezhdenii s arkhivnymi fondami. https://www.ica.org/resource/isdiah-international-standard-for-describing-institutions-with-archival-holdings/(accessed 05.02.2026) (in Russian)
ISO 2016 – ISO 15489-1:2016. Informatsiia i dokumentatsiia – upravlenie zapisiami. Chast 1: Kontseptsii i printsipy. https://www.iso.org/ru/home.html (accessed 05.02.2026) (in Russian)
GOST 2003 – GOST 7.1-2003. Mezhgosudarstvennyi standart. Bibliograficheskaia zapis. Bibliograficheskoe opisanie. Obshchie trebovaniia i pravila sostavleniia. https://new-shop.ksm.kz/catalog/GOST_7.1-2003/?sphrase_id=1044898 (accessed 10.02.2026) (in Russian)
Zakon 2015 – Zakon Respubliki Kazakhstan ot 16 noiabria 2015 goda «O dostupe k informatsii». https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z1500000401 (accessed 02.2026) (in Russian)
Makatova i dr. 2024 – Makatova Zh.A., Shaizhanova S.M. Pamiatka po oformleniiu metodicheskoi dokumentatsii. Almaty: Arkhiv Prezidenta Respubliki Kazakhstan, 2024. 18 p. (in Russian)
Pravila № 215, 2023 – Pravila komplektovaniia, khraneniia, ucheta i ispolzovaniia dokumentov Natsionalnogo arkhivnogo fonda i drugikh arkhivnykh dokumentov gosudarstvennymi i spetsialnymi gosudarstvennymi arkhivami: utverzhdeny prikazom Ministra kultury i sporta Respubliki Kazakhstan ot 9 avgusta 2023 goda № 215. https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2300033290 (accessed 10.02.2026) (in Russian)
Pravila № 235, 2023 – Pravila priema, khraneniia, ucheta i ispolzovaniia dokumentov Natsionalnogo arkhivnogo fonda i drugikh arkhivnykh dokumentov vedomstvennymi i chastnymi arkhivami: utverzhdeny prikazom Ministra kultury i sporta Respubliki Kazakhstan ot 25 avgusta 2023 goda № 235. https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2300033338 (accessed 10.02.2026) (in Russian)
Tsikl Deminga 2024 – Tsikl Deminga: povyshaem kachestvo raboty za 4 shaga. https://sky.pro/wiki/management/pdca-eto---metod-upravleniya-deminga-dlya-nepreryvnogo-uluchsheniya/?ysclid=mlon 9q7849882584611 (accessed 05.02.2026) (in Russian)
Талқылау
Әзірге пікір жоқ.