Қазақстан Республикасының Цифрлық кодексі: цифрлық архивтер мен электрондық құжат айналымын құқықтық реттеу
Кілт сөздер:
цифрлық архив, электрондық құжат, цифрлық құжат, Цифрлық кодекс, ЭЦҚ, киберқауіпсіздік, цифрлық үкіметАңдатпа
Мақалада 2026 жылғы 9 қаңтардағы № 255-VIII ҚРЗ Қазақстан Республикасының Цифрлық кодексіне цифрлық архивтер мен электрондық құжат айналымына қатысты нормалар тұрғысынан шолу жасалады. Кодекстің қабылдануы Қазақстан Республикасы Президентінің 2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялау туралы Жарлығын іске асырудағы алғашқы қадамдардың бірі болды. Мақалада Кодекстің негізгі ережелері қарастырылады: цифрлық архив ұғымы мен оның жұмыс істеу талаптары, электрондық құжат пен электрондық цифрлық қолтаңбаның құқықтық режимі, құжаттардың ұзақ мерзімді заңды күшін қамтамасыз ету үшін уақыт белгілері механизмі, электрондық және цифрлық құжаттардың айырмашылығы. Архивтік жүйелерді цифрлық үкімет архитектурасына интеграциялауға, ұлттық тіркелімдердің архивтік ақпарат көзі ретіндегі рөліне, сондай-ақ мемлекеттік органдардың цифрлық объектілерінің өмірлік циклінде архивтеудің міндетті кезеңіне ерекше назар аударылады. Мақала шолу сипатында және цифрландыру саласындағы жаңа заңнамаға қызығушылық танытатын архив саласының мамандарына арналған.
Жүктеп алулар
Әдебиеттер тізімі
Pappel et al. 2017 – Pappel, I., Oolu, K., Saarevet, K., Lauk, M., Draheim, D. The Digital Archiving Process in Estonia – Assessment and Future Perspectives. Future Data and Security Engineering. FDSE 2017. Lecture Notes in Computer Science. Vol. 10646. Springer, Cham, 2017. P. 472-481. https://doi.org/10.1007/978-3-319-70004-5_34 (дата обращения: 18.01.2026).
Закон об ЭД и ЭЦП 2003 – Закон Республики Казахстан от 7 января 2003 г. «Об электронном документе и электронной цифровой подписи». Информационно-правовая система «Adilet». https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z030000370 (дата обращения: 15.01.2026).
Указ Президента 2026 – Указ Президента Республики Казахстан от 6 января 2026 г. № 1151 «Об объявлении Года цифровизации и искусственного интеллекта». Информационно-правовая система «Adilet». https://adilet.zan.kz/rus/docs/U2600001151 (дата обращения: 15.01.2026).
Цифровой кодекс 2026 – Кодекс Республики Казахстан от 9 января 2026 г. № 255-VIII ЗРК «Цифровой кодекс Республики Казахстан». Информационно-правовая система «Adilet». https://adilet.zan.kz (дата обращения: 15.01.2026).
Pappel et al. 2017 – Pappel, I., Oolu, K., Saarevet, K., Lauk, M., Draheim, D. The Digital Archiving Process in Estonia – Assessment and Future Perspectives. Future Data and Security Engineering. FDSE 2017. Lecture Notes in Computer Science. Vol. 10646. Springer, Cham, 2017. P. 472-481. https://doi.org/10.1007/978-3-319-70004-5_34 (accessed 28.01.2026) (in English)
Tsifrovoĭ Kodeks 2026 – Kodeks Respubliki Kazakhstan ot 9 yanvarya 2026 g. № 255-VIII ZRK «Tsifrovoĭ Kodeks Respubliki Kazakhstan». Informatsionno-pravovaya sistema «Adilet». https://adilet.zan.kz (accessed 15.01.2026) (in Russian)
Ukaz Prezidenta 2026 – Ukaz Prezidenta Respubliki Kazakhstan ot 6 yanvarya 2026 g. № 1151 «Ob ob"yavlenii Goda tsifrovizatsii i iskusstvennogo intellekta». Informatsionno-pravovaya sistema «Adilet». https://adilet.zan.kz/rus/docs/U2600001151 (accessed 15.01.2026) (in Russian)
Zakon ob ED i ETSP 2003 – Zakon Respubliki Kazakhstan ot 7 yanvarya 2003 g. «Ob elektronnom dokumente i elektronnoĭ tsifrovoĭ podpisi». Informatsionno-pravovaya sistema «Adilet». ttps://adilet.zan.kz/rus/docs/Z030000370_ (accessed 15.01.2026) (in Russian)
Талқылау
Әзірге пікір жоқ.