The national teacher and educational system (based on the documents of the Archive of the President of the Republic of Kazakhstan)
Keywords:
national teacher, education, pedagogy, archive documentsAbstract
The article, based on the analysis of documents of the Archive of the President of Kazakhstan, reveals the contribution of Akhmet Baitursynov to the development of education. The author traces the evolution of his views on education and science on the basis of archival documents, and also shows the process of implementation of these ideas in practice in the Soviet era. The author proposes to classify archival documents into 3 groups. The documents of the first group related to the life and activities of Akhmet Baitursynov in 1917-1929. The second group includes documents related to political persecution covering the period from 1929 to 1938. It should be noted that among these documents there is an archive criminal case created within the NKVD, closed for researchers for many years and kept under the seal «secret». The third group includes documents on political rehabilitation of A.Baitursynov in 1960-2020. The article, based on the analysis of documents of the Archive of the President of Kazakhstan, reveals the contribution of Akhmet Baitursynov to the development of education. The author traces the evolution of his views on education and science on the basis of archival documents, and also shows the process of implementation of these ideas in practice in the Soviet era. The author proposes to classify archival documents into 3 groups. The documents of the first group related to the life and activities of Akhmet Baitursynov in 1917-1929. The second group includes documents related to political persecution covering the period from 1929 to 1938. It should be noted that among these documents there is an archive criminal case created within the NKVD, closed for researchers for many years and kept under the seal «secret». The third group includes documents on political rehabilitation of A.Baitursynov in 1960-2020.
Downloads
References
Нұрпейісұлы, 2010 – Нұрпейісұлы К, Алаш ақиқаты, Алматы: 2010
Қойгелдиев, 1995 –Қойгелдиев М., Алаш қозғалысы. 1 кітап, Алматы: 1995
Қойгелдиев, 2014 – Қойгелдиев М., Қазақ елі: ұлттық бірегейлікті сақтау жолындағы күрес (ХІХ ғ. – ХХІ ғ. басы), Алматы: 2014
Аманжолова, 2013 – Аманжолова Д., Алаш: исторический смысл демократического выбора, Алматы: 2013
Қирабаев, 2012 – Қирабаев С., Ахмет Байтұрсынов – тәуелсіздік жыршысы: Қазақ. №14-15, 2012
Қамзабекұлы, 2002 – Қамзабекұлы Д., Алаш және әдебиет. Астана, 2002
Жұртбай, 2007 – Жұртбай Т., «Ұраным – Алаш!..», Түрме әфсанасы, Жегі. 1 том. Алматы, 2007
Жұртбай, 2012 – Жұртбай Т., «Ұраным – Алаш!..», Түрме әфсанасы, Талқы. 3 том. Алматы, 2012
Сыздықова, 1990 – Сыздықова Р., А. Байтұрсынов. Алматы, 1990
Кенжебаев, Әнес, 2018 – Кенжебаев Ғ., Әнес Ғ., Халел Досмұхамедұлы. Алматы, 2018
Құрманбайұлы, 2013 – Құрманбайұлы Ш., Ахмет Байтұрсынұлы және қазақ терминологиясы. Ана тілі, 21-27 ақпан, 2013
Ахметжанова, Мәлікова, Оспанов, Тайшыбай, 2018 – Ахметжанова Г.Б., Мәлікова С.З., Оспанов К.Қ., Тайшыбай З.С. Мағжан Жұмабай өмірі мен шығармашылығының шежіресі. Т.1. Петропавл, 2018
Қойгелдиев, Мырзатаева, 2022 – Саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі Мемлекеттік комиссияның материалдары (ХХ ғасырдың 20–50 жылдары) – Материалы Государственной комиссии по полной реабилитации жертв политических репрессий (20–50 годы ХХ века). Т.3. Ахмет Байтұрсынұлы. Қиянатқа қарсылық. Құжаттар мен материалдар жинағы. Құрастырушылар: М. Қойгелдиев (жауапты ред.), З. Мырзатаева, жалпы редакциясын басқарған Е.Т. Қарин. Астана, 2022.
ҚР ПА. 139 қ., 1 т., 1016 іс, 109 п.
Смағұлова, Әнес, Замзаева, 2009 – Қазақ газеті. 1913 жыл. Құраст. С.О. Смағұлова, Ғ.Қ. Әнес, Т.А. Замзаева. Алматы, 2009.
Байтұрсынұлы А. Алты томдық шығармалар жинағы, 2013 – Байтұрсынұлы А. Алты томдық шығармалар жинағы. Әліппелер мен мақалалар жинағы. Т.4. Алматы, 2013.
ҚР ПА. 140 қ., 1 т., 74 іс. 6-9 п.
ҚР ПА. 813 қ., 1 т., 23 іс. 5-6 п.
ҚР ПА. 141 қ., 1 т., 12820 іс. 10-11 п.
Nurpejіsuly, 2010 – Nurpejіsuly K, Alash akikaty, Almaty: 2010 (in Kazakh)
Kojgeldiev, 1995 –Kojgeldiev M., Alash kozgalysy. 1 kіtap, Almaty: 1995 (in Kazakh)
Kojgeldiev, 2014 – Kojgeldiev M., Qazaq elі: ulttyk bіregejlіktі saktau zholyndagy kүres (XІX g. – XXІ g. basy), Almaty: 2014 (in Kazakh)
Amanzholova, 2013 – Amanzholova D., Alash: istoricheskij smysl demokraticheskogo vybora, Almaty: 2013 (in Russian)
Kirabaev, 2012 – Kirabaev S., Ahmet Bajtursynov – tauelsіzdіk zhyrshysy: Qazaq, 2012, №14-15 (in Kazakh)
Kamzabekuly, 2002 – Kamzabekuly D., Alash zhane adebiet, Astana: 2002 (in Kazakh)
Zhurtbaj, 2007 – Zhurtbaj T., «Uranym – Alash!..», Turme afsanasy, Zhegі, 1 tom, Almaty: 2007 (in Kazakh)
Zhurtbaj, 2012 – Zhurtbaj T., «Uranym - alash!..», Turme afsanasy, Talky, 3 tom, Almaty: 2012 zhәne t. b. (in Kazakh)
Syzdykova, 1990 – Syzdykova R., A. Bajtursynov, Almaty: 1990 (in Kazakh)
Kenzhebaev, Anes, 2018 – Kenzhebaev G., Anes G., Halel Dosmuhameduly, Almaty: 2018 (in Kazakh)
Қurmanbajuly, 2013 – Қurmanbajuly Sh., Ahmet Bajtursynuly zhane qazaq terminologijasy: Ana tіlі, 2013, 21-27 akpan. (in Kazakh)
Ahmetzhanova, Malіkova, Ospanov, Tajshybaj, 2018 – Ahmetzhanova G.B., Malіkova S.Z., Ospanov K.K., Tajshybaj Z.S., Magzhan Zhumabaj omіrі men shygarmashylygynyn shezhіresі, T.1, Petropavl: 2018 (in Kazakh)
Kojgeldiev, Myrzataeva, 2022 – Sajasi kugyn-surgіn kurbandaryn aktau zhonіndegі Memlekettіk komissijanyn materialdary (XX gasyrdyn 20-50 zhyldary) – Materialy Gosudarstvennoj komissii po polnoj reabilitacii zhertv politicheskih repressij (20-50 gody HH veka), T.3., Ahmet Bajtұrsynұly. Қijanatқa karysylyk. Kuzhattar men materialdar zhinagy., Kurastyrushylar: M. Қojgeldiev (zhauapty red.), Z. Myrzataeva, zhalpy redakcijasyn basқarғan E.T. Karin, Astana: 2022. (in Kazakh)
KR PA. 139 k., 1 t., 1016 іs, 109 p. (in Russian)
Smagulova, Anes, Zamzaeva, 2009 – Qazaq gazetі. 1913 zhyl, Kurast. S.O. Smagulova, G.K. Anes, T.A. Zamzaeva, Almaty: 2009. (in Kazakh)
Bajtursynuly A. Alty tomdyk shygarmalar zhinagy, 2013 – Bajtursynuly A. Alty tomdyk shygarmalar zhinagy. Alіppeler men makalalar zhinagy, T.4., Almaty: 2013. (in Kazakh)
ҚR PA. 140 қ., 1 t., 74 іs. 6-9 p. (in Russian)
ҚR PA. 813 қ., 1 t., 23 іs. 5-6 p. (in Russian)
ҚR PA. 141 қ., 1 t., 12820 іs. 10-11 p. (in Russian)
Discussion
No comments yet.