Жаңа Архив Ғылыми-әдістемелік журнал

ISSN 2958-6593

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Тәуелсіздігі туралы Декларацияның конституциялық және құқықтық маңызы

Авторлар

  • Алпысбай Дүйсембайұлы Жүсүпов Мақсұт Нәрікбаев Университеті, Астана қ., Қазақстан, Жоғары құқық мектебінің профессоры, заң ғылымдарының докторы, профессор

Кілт сөздер:

Конституция, Мемлекеттік тәуелсіздік туралы декларация, Қазақстан Республикасы, егемендік, мемлекеттілік, құқықтық жүйе, саяси реформалар, заңнама, демократия

Аңдатпа

Мақалада Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігін қалыптастырудың конституциялық-құқықтық процесі қарастырылады. Ел егемендігінің құқықтық және саяси негізі болған Қазақстанның Мемлекеттік егемендігі туралы декларациясының қабылдануына ерекше назар аударылады. Декларацияның қабылдануына себеп болған әлеуметтік-экономикалық және саяси өзгерістермен байланысты алғышарттар ашылып, оның жаңа мемлекеттілікті қалыптастырудағы рөлі айқындалады. Құжаттың ұлттық сана-сезімді нығайтудағы, халық бірлігін арттырудағы және демократия принциптерін дамытудағы маңызына талдау жасалады. Сондай-ақ, Декларация мен одан кейін қабылданған 1991 жылғы 16 желтоқсандағы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Конституциялық Заң арасындағы сабақтастық көрсетіледі. Автор Декларацияның қабылдануы халықтың бостандыққа, дербестікке және өзіндік даму жолына ұмтылуының, яғни Қазақстан тарихының қазіргі кезеңінің бастау нүктесі болды деген тұжырымға келеді.

Жүктеп алулар

Жүктеп алу деректері әлі қолжетімсіз.

Әдебиеттер тізімі

Абдрахманова 2016 – Абдрахманова Г.Т. Конституционное развитие независимого Казахстана. Алматы: Қазақ университеті, 2016. 212 с.

Аманжолов 2018 – Аманжолов К.Р. История государства и права Республики Казахстан. Алматы: Жеті Жарғы, 2018. 356 с.

Баймаханов 2019 – Баймаханов М.Т. Конституционное право Республики Казахстан. Алматы: Норма-К, 2019. 428 с.

Бурибаев 2020 – Бурибаев Е.А. Государственность и суверенитет в правовой системе Казахстана // Вестник КазНУ. Серия юридическая. 2020. № 3(91). С. 45-52.

Конституция РК 1995 – Конституция Республики Казахстан (с изменениями и дополнениями по состоянию на 2023 год). Астана: Юрист, 2023. 64 с.

Конституционный закон 1991 – Конституционный закон Республики Казахстан «О государственной независимости Республики Казахстан» от 16 декабря 1991 года // Ведомости Верховного Совета РК. 1991. № 52. Ст. 704.

Мухамедов Р.К. Формирование национальной правовой системы Казахстана в условиях независимости. Алматы: Атамұра, 2014. 198 с.

Сартаев С.С. Конституционно-правовые основы становления независимого Казахстана. Алматы: Ғылым, 2001. 260 с.

Токтамысов Б.Б. Правовое значение актов о суверенитете республик бывшего СССР // Государство и право. 2018. № 9. С. 73-80.

Шайкенов 2006 – Шайкенов Н.А. Государственное строительство и конституционное развитие независимого Казахстана. Алматы: Дайк-Пресс, 2006. 228 с.

Abdrakhmanova 2016 – Abdrakhmanova G.T. Konstitutsionnoe razvitie nezavisimogo Kazakhstana. Almaty: Qazaq universitetı, 2016. 212 p. (in Russian)

Amanzholov 2018 – Amanzholov K.R. Istoriia gosudarstva i prava Respubliki Kazakhstan. Almaty: Jetı Jarğy, 2018. 356 p. (in Russian)

Baimakhanov 2019 – Baimakhanov M.T. Konstitutsionnoe pravo Respubliki Kazakhstan. Almaty: Norma-K, 2019. 428 p. (in Russian)

Buribaev 2020 – Buribaev E.A. Gosudarstvennost i suverenitet v pravovoi sisteme Kazakhstana // Bulletin of KazNU. Law Series. 2020. № 3(91). P. 45-52 (in Russian)

Konstitutsiia RK 1995 – Konstitutsiia Respubliki Kazakhstan (s izmeneniiami i dopolneniiami po sostoianiiu na 2023 god). Astana: Iurist, 2023. 64 p. (in Russian)

Konstitutsionnyi zakon 1991 – Konstitutsionnyi zakon Respubliki Kazakhstan «O gosudarstvennoi nezavisimosti Respubliki Kazakhstan» ot 16 dekabria 1991 goda // Proceedings of the Supreme Council of the Republic of Kazakhstan. 1991. № 52. St. 704 (in Russian)

Mukhamedov R.K. Formirovanie natsionalnoi pravovoi sistemy Kazakhstana v usloviiakh nezavisimosti. Almaty: Atamūra, 2014. 198 p. (in Russian)

Sartaev S.S. Konstitutsionno-pravovye osnovy stanovleniia nezavisimogo Kazakhstana. Almaty: Ğylym, 2001. 260 p. (in Russian)

Toktamysov B.B. Pravovoe znachenie aktov o suverenitete respublik byvshego SSSR // State and Law. 2018. № 9. P. 73-80 (in Russian)

Shaikenov 2006 – Shaikenov N.A. Gosudarstvennoe stroitelstvo i konstitutsionnoe razvitie nezavisimogo Kazakhstana. Almaty: Daik-Press, 2006. 228 p. (in Russian)

Жүктеулер

Жарияланды

25.12.2025

Журналдың саны

Бөлім

Сарапшы пікірі

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

1. Жүсүпов А. Д. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Тәуелсіздігі туралы Декларацияның конституциялық және құқықтық маңызы // Жаңа Архив. 2025. Т. 4. № 4. С. 94–101.

Оқырмандар бағасы

Әзірге бағаланбаған — бірінші болыңыз.

Мақаланы бағалаңыз

Тақырыптық сала

Ұқсас мақалалар

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.

Талқылау

Әзірге пікір жоқ.

Пікір қалдыру

Пошта жарияланбайды, тек редакцияға көрінеді.

Пікірлер редакция тексергеннен кейін жарияланады.