«...Народ и Абай будут связаны сильной любовью» (к 180-летию А. Кунанбаева)

Нурбек Уахапович Шаяхмет; Гаухар Оразаевна Бекишева

«…Халық пен Абай арасы күшті махаббатпен жалғасар» (А. Құнанбайұлының 180 жылдығына орай)

Авторлар

Нұрбек Уахапұлы Шаяхмет Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві, Астана қ., Қазақстан Республикасы, Ғылыми және қолданбалы зерттеулер орталығының басшысы, тарих ғылымдарының докторы
Гаухар Оразайқызы Бекішева Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві, Қазақстан, Астана қ., Сақтау және мемлекеттік есепке алу қызметінің басшысы

Кілт сөздер:

Абай Құнанбайұлы, абайтану, мұра, архивтік құжаттар, Міржақып Дулатов, Мұхтар Әуезов, Ғабиден Мұстафин

Аңдатпа

Мақалада ұлы ақын және ағартушы Абай Құнанбайұлының 180 жылдығына орай, оның мұрасының қазіргі қоғамдағы өзектілігі баяндалады. Мақала атауы Алаш қайраткері Міржақып Дулатовтың көреген сөздерінде айтылғандай ақын мұрасы мен халық арасындағы үзілмес рухани байланысты айқындайтын лейтмотив ретінде қызмет атқарады және бұл байланыс жылдар өткен сайын нығая түсуде. Авторлар XX ғасырдың басынан бастап, Абайтану ғылыми тұрғыдан институционалдық негізге ие болған кеңестік кезеңге дейінгі аралықты қамтыған Абай шығармашылығын зерттеу мен насихаттау тарихына қысқаша шолу ұсынады. Ұлы ойшылды әлемдік мәдениет тұғырына көтерген Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» романэпопеясының негізгі рөліне ерекше назар аударылады. Мақаланың басты мақсаты – Қазақстан Республикасы Президенті Архивінде сақтаулы тұрған маңызды тарихи құжат – Ғ. Мұстафиннің баянхатымен ғылыми айналымды толықтыру. Онда 1944 жылы, ел үшін ауыр соғыс жылдарында, Абайдың 100 жылдық мерейтойына дайындықтың толық мәліметтері ашылады. Осылайша, мақалада тек Абай мұрасын насихаттаудың жолдары мен бағыттары ғана қарастырылмайды, сонымен бірге мемлекеттің көптеген жылдар бойы оның тұлғасына және шығармашылығына деген терең құрметін көрсетеді.

Жүктеп алулар

Жүктеп алу деректері әлі қолжетімсіз.

Әдебиеттер тізімі

Архив Президента Республики Казахстан (АП РК). Ф. 271-НЛ. Оп. 2. Д. 167. Л. 1-33.

АП РК. Ф. 811. Оп. 25. Д. 25. Л. 1-12.

АП РК. Ф. 163-НЛ. Оп. 1. Д. 299. Л. 91-99.

АП РК Ф. 708. Оп. 9. Д. 1383. Л. 61-64.

АП РК Ф. 708. Оп. 9. Д. 15. Л. 146-147.

Мұхамедханұлы 1993 – Абайдың ақын шәкірттері / Дайынд. Қ. Мұхамедханұлы. Алматы: Дәуір, 1993. 224 б.

Archive of the President of the Republic of Kazakhstan (AP RK). F. 271-NL. Op. 2. D. 167. L. 1-33.

AP RK. F. 811. Op. 25. D. 25. L. 1-12.

AP RK. F. 163-NL. Op. 1. D. 299. L. 91-99.

AP RK F. 708. Op. 9. D. 1383. L. 61-64.

AP RK F. 708. Op. 9. D. 15. L. 146-147.

Muhamedhanuly 1993 – Abaıdyń aqyn shákіrtterі / Daıyn. Q. Muhamedhanuly. Almaty: Dáýіr, 1993. 224 b.

Жүктеулер

PDF (орыс тілі)

Жарияланды

30.09.2025

Журналдың саны

Т. 4 № 3 (2025)

Бөлім

Қорларға шолу

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

1. Шаяхмет Н. У., Бекішева Г. О. «…Халық пен Абай арасы күшті махаббатпен жалғасар» (А. Құнанбайұлының 180 жылдығына орай) // Жаңа Архив. 2025. Т. 4. № 3. С. 86–94.

Жүктеу сілтемесі

Оқырмандар бағасы

Әзірге бағаланбаған — бірінші болыңыз.

Тақырыптық сала

мұра, мәдениет, сөзі

Осы автордың (немесе авторлардың) ең көп оқылатын мақалалары

Әлия Құсайынқызы Мұстафина, Қайрат Шәкәрімұлы Әлімғазинов, Нұрбек Уахапұлы Шаяхмет, Қазақстан мен Франция серіктестігі: мәдени дипломатия тарихынан , Жаңа Архив: Т. 5 № 3 (2026)
Гаухар Оразайқызы Бекішева, Төтенше жағдайлар кезінде архивтік құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету , Жаңа Архив: Т. 2 № 3 (2023)
Гаухар Оразайқызы Бекішева, Заманауи сын-қатерлер жағдайында қағаз негізіндегі құжаттардың сақталуына сыртқы және ішкі факторлардың әсері , Жаңа Архив: Т. 3 № 3 (2024)
Нұрбек Уахапұлы Шаяхмет, Қазақстандағы жастар қозғалысы тарихының кейбір беттерінен (ХХ ғасыр басы) , Жаңа Архив: Т. 4 № 2 (2025)
Қайрат Шәкәрімұлы Әлімғазинов, Нұрбек Уахапұлы Шаяхмет, Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві мен Франция Ұлттық архивтері арасындағы ынтымақтастық: қазіргі жағдайы мен болашағы , Жаңа Архив: Т. 4 № 4 (2025)
Гаухар Оразайқызы Бекішева, Ведомстволық архивтерде аудиовизуалды құжаттарды сақтауды ұйымдастыру бойынша практикалық ұсынымдар , Жаңа Архив: Т. 5 № 1 (2026)

Ұқсас мақалалар

Әлия Құсайынқызы Мұстафина, Қайрат Шәкәрімұлы Әлімғазинов, Нұрбек Уахапұлы Шаяхмет, Қазақстан мен Франция серіктестігі: мәдени дипломатия тарихынан , Жаңа Архив: Т. 5 № 3 (2026)
Нұрбек Уахапұлы Шаяхмет, Қазақстандағы жастар қозғалысы тарихының кейбір беттерінен (ХХ ғасыр басы) , Жаңа Архив: Т. 4 № 2 (2025)
Алмажан Жүсіпқызы Өтеғалиева, Қазақ ауылындағы малды тәркілеудің репрессиялық тетігі (архивтік құжаттар негізінде) , Жаңа Архив: Т. 4 № 2 (2025)
Гүлшат Рамазанқызы Нұрымбетова, Ұлт ұстазы және оқу ісі (ҚР Президенті Архивінің құжаттары негізінде) , Жаңа Архив: Т. 3 № 2 (2024)
Мадина Мурадовна Абдурахманова, Соғыс жылдарындағы Өзбек КСР-не оқу және ғылыми мекемелерді эвакуациялау туралы жаңа архивтік құжаттар , Жаңа Архив: Т. 2 № 3 (2023)
Ольга Ивановна Накаткова, Оқушылардың жобалық қызметі аясында архив құжаттарымен жұмыс істеудің зерттеушілік дағдыларын қалыптастыру , Жаңа Архив: Т. 5 № 2 (2026)
Севиндж Исрафил қызы Алиева, Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің құжаттық жинақтарындағы түркі халықтарының тарихы , Жаңа Архив: Т. 3 № 2 (2024)
Қайрат Шәкәрімұлы Әлімғазинов, Кеңес дәуіріндегі құжаттардың архивтік қорының қалыптасуы (кеңестік кезеңдегі Қазақстан тарихын зерттеудің деректанулық базасы) , Жаңа Архив: Т. 2 № 1 (2023)
Гузель Каримовна Дараева, Абай атындағы Қазақ ұлттық академиялық опера және балет театрының тарихынан (90 жылдық мерейтойына) , Жаңа Архив: Т. 3 № 4 (2024)
Евгения Викторовна Чиликова, Қазақстанға көшіру (эвакуация): С. Эйзенштейн. 1941–1944 жж. , Жаңа Архив: Т. 4 № 2 (2025)

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.

Талқылау

Әзірге пікір жоқ.