Ұлы Отан соғысы кезіндегі Қазақстан эвакогоспитальдері (Қостанай облысы бойынша)
Кілт сөздер:
эвакуациялық госпитальдер, Ұлы Отан соғысы, Қазақстан, Қостанай, тыл, медициналық көмек, патриотизм, оқушылар көмегі, медицина тарихыАңдатпа
Мақалада Ұлы Отан соғысы жылдарында Қазақстанның тыл аймағы ретіндегі стратегиялық маңызы, соның ішінде Қостанай облысында құрылған эвакуациялық госпитальдердің қызметі талданады. Кеңес Одағының батыс өңірлерінен көшірілген әскери-медициналық мекемелерді ұйымдастыру, оларды материалдық-техникалық тұрғыда қамтамасыз ету, кадрлық ресурстарды жұмылдыру және жергілікті тұрғындардың атсалысуы нақты мұрағаттық деректер мен тарихи құжаттар негізінде сипатталады. Зерттеу барысында госпитальдерде еңбек еткен медицина қызметкерлерінің жанқиярлық еңбегі мен кәсіби біліктілігі, сондай-ақ ауыл тұрғындары мен балалардың жаралы жауынгерлерге көрсеткен көмегі отансүйгіштік пен халық бірлігінің айқын көрінісі ретінде қарастырылады. Мақалада эвакогоспитальдерді көшіру үдерісі, медициналық көмекті ұйымдастырудың ерекшеліктері, тыл мен майдан арасындағы үйлесімді байланыс, сондай-ақ қоғам мен мемлекеттік құрылымдардың өзара әрекеттесу тетіктері кеңінен қарастырылып, Қостанай облыстық тарихи-өлкетану музейінің қорындағы фото құжаттармен толықтырылған. Бұл зерттеу Қазақстандағы соғыс жылдарындағы медициналық қызметтің даму үрдістерін ашып көрсетуге және әскери тарихтың өзекті мәселелерін зерделеуге елеулі үлес қосады.
Жүктеп алулар
Әдебиеттер тізімі
ҚР Орталық мемлекеттік архиві (ҚР ОМА). 1137 қ. 1 т. 15 іс. 10 п.
Қостанай облыстық мемлекеттік архиві (ҚОМА). 123 қ. 4 т. 85 іс. 10 п.
ҚР ОМА. 1137 қ. 1т. 15 іс. 11 п.
Қазақстан Ұлттық медициналық университет архиві (ҚазҰМУ архиві). 22 қ. 1 т. 43 іс. 12 п.
ҚОМА. 123 қ. 4 т. 85 іс. 24 п.
ҚОМА. 123 қ. 4 т. 85 іс. 64 п.
ҚР ОМА. 1137 қ. 1 т. 15 іс. 14 п.; 123 қ. 4 т. 85 іс. 65 п.
ҚазҰМУ архиві. 22 қ. 1 т. 43 іс. 14 п.
ҚОМА. 123 қ. 4 т. 85 іс. 40 п.
Жакупова, 2005 – Жакупова М.А. Тыловые эвакогоспитали Казахстана и республик Средней Азии (САВО) в годы Великой Отечественной войны (1941–1945 гг.). Астана: Елорда, 2005. 272 с.
История. Память. Люди, 2018 – Материалы IX научно-практической конференции. Алматы, 2018. 594 с. [Электронный ресурс]. URL: https://archive.president.kz/upload/iblock/dc4/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F.%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D1%8C.%D0%9B%D1%8E%D0%B4 %D0%B8.%202018.pdf
История. Память. Люди, 2020 – Материалы X научно-практической конференции. Алматы, 2020. 661 с. [Электронный ресурс]. URL: https://archive.president.kz/upload/iblock/0ae/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F.%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D1%8C.%D0%9B%D1%8E%D0%B4 %D0%B8.%202020.pdf
История. Память. Люди, 2022 – Материалы XI научно-практической конференции. Алматы, 2022. 550 с. [Электронный ресурс]. URL: https://archive.president.kz/upload/iblock/4a9/Материалы%20Конференции%20Мицва%202022.pdf
ҚазКСР ХККК, 1941 – Халық Комиссарлар Кеңесінің № 883 қаулысы. «Госпитальдерді төсек-орынмен және жабдықтармен қамтамасыз ету туралы». Алма-Ата, 9 желтоқсан 1941 ж.
Маликова, 2025 – Маликова С.З. Документы рассказывают: как лечили раненых красноармейцев в эвакуированных госпиталях в Петропавловске. [Электронный ресурс]. URL: www.7152.kz/news/3933929/dokumenty-rasskazyvaut-kak-lecili-ranenyh-krasnoarmejcev-v-evakuirovannyh-gospitalah-v-petropavlovske (дата обращения: 12.05.2025).
Сатаева, 2021 – Сатаева Ж.А. Спецгоспиталь 1054 // Интернет-проект Qazaqstan tarihy. [Электронный ресурс]. URL: e-history.kz/ru/news/show/32633 (дата обращения: 12.05.2025).
Кустанайская область в годы Великой Отечественной войны, 2010 – Кустанайская область в годы Великой Отечественной войны: единство фронта и тыла (сборник документов и материалов). Государственный архив Костанайской области. Костанай, 2010. 508 с.
Чиликова, 2022 – Чиликова Е.В. Эвакогоспитали Казахстана // История. Память. Люди: Материалы XI Международной научно-практической конференции. Алматы, 2022. С. 28-44. [Электронный ресурс]. URL: https://archive.president.kz/upload/iblock/4a9/Материалы%20Конференции%20Мицва%202022.pdf
QR Ortalyq memlekettık arhivı (QR OMA). 1137 q. 1 t. 15 ıs. 10 p. (in Russian)
Qostanai oblystyq memlekettık arhivı (QOMA). 123 q. 4 t. 85 ıs. 10 p. (in Russian)
QR OMA. 1137 q. 1t. 15 ıs. 11 p. (in Russian)
Qazaqstan Ūlttyq medisinalyq universitet arhivı (QazŪMU arhivı). 22 q., 1 t. 43 ıs. 12 p. (in Russian)
QOMA. 123 q. 4 t. 85 ıs. 24 p. (in Russian)
QOMA. 123 q. 4 t. 85 ıs. 64 p. (in Russian)
QR OMA. 1137 q. 1 t. 15 ıs. 14 p.; 123 q. 4 t. 85 ıs. 65 p. (in Russian)
QazŪMU arhivı. 22 q. 1 t. 43 ıs. 14 p. (in Russian)
QOMA. 123 q. 4 t. 85 ıs. 40 p. (in Russian)
Zhakupova, 2005 – Zhakupova M.A. Tylovye evakogospitali Kazakhstana i respublik Srednei Azii (SAVO) v gody Velikoi Otechestvennoi voiny (1941–1945 gg.). Astana: Elorda, 2005. 272 s. (in Russian)
Istoriia. Pamiat. Liudi, 2018 – Materialy IX nauchno-prakticheskoi konferentsii. 27 sentiabria 2018 g. Almaty, 2018. 594 s. [Elektronnyi resurs]. URL: https://archive.president.kz/upload/iblock/dc4/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0 %B8%D1%8F.%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D1%8C.%D0%9B%D1 %8E%D0%B4%D0%B8.%202018.pdf. (in Russian)
Istoriia. Pamiat. Liudi, 2020 – Materialy X nauchno-prakticheskoi konferentsii. 23 sentiabria 2020 g. Almaty, 2020. 661 s. [Elektronnyi resurs]. URL: https://archive.president.kz/upload/iblock/0ae/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0 %B8%D1%8F.%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D1%8C.%D0%9B%D1 %8E%D0%B4%D0%B8.%202020.pdf. (in Russian)
Istoriia. Pamiat. Liudi, 2022 – Materialy XI nauchno-prakticheskoi konferentsii. 20 sentiabria 2022 g. Almaty, 2022. 550 s. [Elektronnyi resurs]. URL: https://archive.president.kz/upload/iblock/4a9/Материалы%20Конференции%20Мицва%202022.pdf. (in Russian)
QazKSR HKKK, 1941 – Halyq Komisarlar Keñesınıñ № 883 qaulysy. «Gospitälderdı tösek-orynmen jäne jabdyqtarmen qamtamasyz etu turaly». Alma-Ata, 9 jeltoqsan 1941 j. (in Russian)
Malikova, 2025 – Malikova S.Z. Dokumenty rasskazyvaiut: kak lechili ranenykh krasnoarmeitsev v evakuirovannykh gospitaliakh v Petropavlovske. [Elektronnyi resurs]. URL: www.7152.kz/news/3933929/dokumenty-rasskazyvaut-kak-lecili-ranenyh-kras-noarmejcev-v-evakuirovannyh-gospitalah-v-petropavlovske (data obrashcheniia: 12.05.2025). (in Russian)
Sataeva, 2021 – Sataeva Zh.A. Spetsgospital 1054 // Internet-proekt Qazaqstan tarihy. [Elektronnyi resurs]. URL: e-history.kz/ru/news/show/32633 (data obrashcheniia: 12.05.2025). (in Russian)
Kustanaiskaia oblast v gody Velikoi Otechestvennoi voiny, 2010 – Kustanaiskaia oblast v gody Velikoi Otechestvennoi voiny: edinstvo fronta i tyla (sbornik dokumentov i materialov). Gosudarstvennyi arkhiv Kostanaiskoi oblasti. Kostanai, 2010. 508 s. (in Russian)
Chilikova, 2022 – Chilikova E.V. Evakogospitali Kazakhstana // Istoriia. Pamiat. Liudi: Materialy XI Mezhdunarodnoi nauchno-prakticheskoi konferentsii. Almaty, 2022. S. 28-44. [Elektronnyi resurs]. URL: https://archive.president.kz/upload/iblock/4a9/Материалы%20Конференции%20Мицва%202022.pdf. (in Russian)
Талқылау
Әзірге пікір жоқ.