XX ғасырдың екінші жартысындағы кеңестік немістер мәселесі
Кілт сөздер:
Л.И. Брежнев, Еділ бойы немістерінің АКСР-і, депортация, кеңестік немістер, автономияшыл қозғалыс, А.И. Микоян, Целиноград оқиғасы (1979 ж.), эмиграцияАңдатпа
Мақалада ХХ ғасырдың екінші жартысындағы кеңестік немістер мәселесінің қалыптасу тарихы мен оның Л.И. Брежнев дәуіріндегі КСРО жоғары саяси басшылығы жүргізген ішкі саясатпен өзара байланысы ғылыми тұрғыдан кешенді түрде қарастырылады. Автор 1941 жылы Еділ бойы немістерінің АКСР-і жойылғаннан кейінгі неміс халқын Қазақстанға депортациялау салдарын, олардың құқықтық ақталу кезеңдерін (1955 ж. және 1964 ж. Жарлықтар) және билік өкілдерімен (А.И. Микоян, Ю.В. Андропов) жүргізілген алғашқы ресми диалогтарын саралайды. Зерттеуде 1970-жылдардағы ГФР-ге эмиграциялық көңіл-күйдің күшеюіне әсер еткен саяси факторлардың бірі ретінде газ құбырын өткізу бойынша «ғасыр келісімі» шарттары талданады. Сонымен бірге, 1979 жылы Қазақстан аумағында (орталығы Ерейментау қаласы болатын) Неміс автономиялы облысын құру жөніндегі КОКП ОК Саяси бюросының құпия шешімі және оған қарсы Целиноградта өткен қазақ жастарының шерулері архивтік деректер, КОКП Орталық Комитетінің құжаттары мен Л.И. Брежневтің жеке күнделіктері негізінде толық баяндалады.
Жүктеп алулар
Әдебиеттер тізімі
Бауэр және т.б. 1995 – Бауэр В.А., Иларионова Т.С. Российские немцы: право на надежду. К истории национального движения народа (1955–1993). М., 1995. 40-61 б.
Брежнев 2006 – Генеральный секретарь Л.И. Брежнев. 1964–1982. М: [б. и.], 2006. 239 с. 184 б.
Брежнев 2016 – Брежнев Л. Рабочие и дневниковые записи. В 3-х томах. Том 1. 1964–1982 гг. М.: Историческая литература, 2016. 1264 б.
Воронов 1989 – Воронов Г.И. Немного воспоминаний. Дружба народов. 1989. № 1. 183-184 б.
Герман және т.б. 2005 – Герман А.А., Илларионова Т.С., Плеве И.Р. История немцев России. Хрестоматия. М.: МСНК-пресс, 2005. 544 б.
Герман және т.б. 2007 – Герман А.А., Илларионова Т.С., Плеве И.Р. История немцев России. Учебное пособие. М.: МСНК-Пресс, 2007. 542 б.
Известия 1962 – Известия. 1962. 30 декабря. № 308.
Кригер 1995 – Кригер В. Российские немцы: право на надежду. К истории национального движения народа (1955–1993). М., 1995. 225–243 б.
Кригер 2011 – Кригер В. От петиций к активным действиям: борьба за немецкую автономию в 1960-е годы. Начальный период Великой Отечественной войны и депортация российских немцев: взгляды и оценки через 70 лет: материалы 3-й Международной научно-практической конференции. М, 2011. 227–228 б.
Охотников 2011 – Охотников А.Ю. «Самодеятельная» реабилитация поволжских немцев в середине 1950-х – 1960-е годы. Институты гражданского общества в Сибири (XX – начало XXI в.). Новосибирск, 2011. 151-162 б.
Охотников 2012 – Немцы Северной Кулунды: стратегии и результаты социокультурной адаптации (1910–1960-е годы). Новосибирск, 2012. 129-158 б.
Шмидгаль және т.б. хаты 1962 – Письмо В. Шмидгаля, Р. Кельна и А. Юстуса Председателю Президиума Верховного Совета СССР Брежневу Л.И. в ответ на его статью в газете «Известия» № 308 от 30.12.1962 «Торжество ленинской национальной политики», 12 февраля 1963 г. Книга памяти жертв политических репрессий Республики Хакассия. Абакан, 2007. 250-252 б.
Bauer et al. 1995 – Bauer V.A., Ilarionova T.S. Rossiiskie nemtsy: pravo na nadezhdu. K istorii natsionalnogo dvizheniia naroda (1955–1993). M., 1995. P. 40-61 (in Russian)
Brezhnev 2006 – Generalnyi sekretar L.I. Brezhnev. 1964–1982. M: [s. n.], 2006. 239 p. P. 184 (in Russian)
Brezhnev 2016 – Brezhnev L. Rabochie i dnevnikovye zapisi. V 3-kh tomakh. Tom 1. 1964–1982 gg. M.: Istoricheskaia literatura, 2016. 1264 p. (in Russian)
German et al. 2005 – German A.A., Illarionova T.S., Pleve I.R. Istoriia nemtsev Rossii. Khrestomatiia. M.: MSNK-press, 2005. 544 p. (in Russian)
German et al. 2007 – German A.A., Illarionova T.S., Pleve I.R. Istoriia nemtsev Rossii. Uchebnoe posobie. M.: MSNK-Press, 2007. 542 p. (in Russian)
Izvestiia 1962 – Izvestiia. 1962. 30 dekabria. № 308 (in Russian)
Kriger 1995 – Kriger V. Rossiiskie nemtsy: pravo na nadezhdu. K istorii natsionalnogo dvizheniia naroda (1955–1993). M., 1995. P. 225–243 (in Russian)
Kriger 2011 – Kriger V. Ot petitsii k aktivnym deistviiam: borba za nemetskuiu avtonomiiu v 1960-e gody. The Initial Period of the Great Patriotic War and the Deportation of Soviet Germans: Perspectives and Assessments 70 Years Later: Proceedings of the 3rd International Scientific and Practical Conference. M, 2011. P. 227–228 (in Russian)
Okhotnikov 2011 – Okhotnikov A.Iu. «Samodeiatelnaia» reabilitatsiia povolzhskikh nemtsev v seredine 1950-kh – 1960-e gody. Civil Society Institutions in Siberia (20th – Early 21st Centuries). Novosibirsk, 2011. P. 151-162 (in Russian)
Okhotnikov 2012 – Nemtsy Severnoi Kulundy: strategii i rezultaty sotsiokulturnoi adaptatsii (1910–1960-e gody). Novosibirsk, 2012. P. 129-158 (in Russian)
Schmidgal’s Letter 1962 – Pismo V. Shmidgalia, R. Kelna i A. Iustusa Predsedateliu Prezidiuma Verkhovnogo Soveta SSSR Brezhnevu L.I. v otvet na ego statiu v gazete «Izvestiia» № 308 ot 30.12.1962 «Torzhestvo leninskoi natsionalnoi politiki», 12 fevralia 1963 g. The Book of Remembrance of the Victims of Political Repressions of the Republic of Khakassia. Abakan, 2007. P. 250-252 (in Russian)
Voronov 1989 – Voronov G.I. Nemnogo vospominanii. Druzhba narodov. 1989. № 1. P. 183-184 (in Russian)
Талқылау
Әзірге пікір жоқ.