Жаңа Архив Ғылыми-әдістемелік журнал

ISSN 2958-6593

Құқықтық мемлекет жағдайындағы конституционализм мен заңдылық: практикалық аспектілері

Авторлар

  • Ләйла Сұлтанқызы Жақаева Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сот Кеңесі жанындағы Әділет академиясының мемлекеттік-құқықтық пәндер ғылыми-білім беру орталығы, Астана қ., Қазақстан Республикасы, профессор, заң ғылымдарының докторы

Кілт сөздер:

конституциялық қағидаттар, конституциялық нормалар, конституциялылық, заңдылық, әкімшілік рәсім, әкімшілік сот ісін жүргізу

Аңдатпа

Мақалада әкімшілік рәсімдік - іс жүргізу заңнамасы мысалында конституциялық пен заңдылық қағидаттарын іс жүзінде жүзеге асырудың проблемалық мәселелері қарастырылады. Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процессуалдық кодексінің нормаларын соттардың қолдануындағы кейбір қайшылықтарға, олардың бірі – әкімшілік рәсім принциптерінің бірі болып табылатын қатысушының сенім құқығын қорғау принципінің мәні мен жүзеге асу тәртібіне арнайы назар аударылды. Іс жүзінде сот ісін жүргізу барысында жеке және заңды тұлғалардың құқықтарына басымдық беретін сенім құқығын қорғау қағидаты қолданылатыны анықталды, өйткені заңсыз бірақ қолайлы құқықтық актіні төрт жағдайда ғана жоюға болады. Нәтижесінде, соттар үшін Конституция мен «Қазақстан Республикасындағы сот жүйесі және судьялардың мәртебесі туралы» Конституциялық заңда бекітілген заңдылық принципі ешқандай ерекшеліктерді көздемейтін үстем құқықтық норма болып табылғанымен, қазіргі таңда заңдылық принципі әкімшілік рәсімде де, әкімшілік сот ісін жүргізуде де мызғымас ұстаным ретінде сақталып отырған жоқ.

Жүктеп алулар

Жүктеп алу деректері әлі қолжетімсіз.

Әдебиеттер тізімі

Гражданский кодекс РК 1994 – Гражданский кодекс Республики Казахстан (Общая часть), принят Верховным Советом Республики Казахстан 27 декабря 1994 года (с изм. и доп. по состоянию на 10.06.2025 г.) [Электронный ресурс]. URL: https://online.zakon.kz/document/?doc_id=1006061#sub_id=0 (дата обращения: 13.08.2025).

АППК РК 2020 – Кодекс Республики Казахстан от 29 июня 2020 года № 350-VI «Административный процедурно-процессуальный кодекс Республики Казахстан» (с изм. и доп. по состоянию на 01.07.2025 г.). [Электронный ресурс]. URL: https://online.zakon.kz/document/?doc_id=35132264&pos=344;-56#pos=344;-56 (дата обращения: 10.08.2025).

Конституция РК 1995 – Конституция Республики Казахстан (принята на республиканском референдуме 30 августа 1995 года) (с изм. и доп. по состоянию на 19.09.2022 г.) [Электронный ресурс]. URL: https://online.zakon.kz/document/?doc_id=1005029#sub_id=0__(дата обращения: 10.08.2025).

Конституционный закон РК 2000 – Конституционный закон Республики Казахстан от 25 декабря 2000 года № 132-II «О судебной системе и статусе судей Республики Казахстан» (с изм. и доп. по состоянию на 01.07.2025 г.). [Электронный ресурс]. URL: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1021164 (дата обращения: 10.08.2025).

Grazhdanskii kodeks RK 1994 – Grazhdanskii kodeks Respubliki Kazakhstan (Obshchaia chast), priniat Verkhovnym Sovetom Respubliki Kazakhstan 27 dekabria 1994 goda (s izm. i dop. po sostoianiiu na 10.06.2025 g.) [Electronic resource]. URL: https://online.zakon.kz/document/?doc_id=1006061#sub_id=0 (accessed on 13.08.2025) (in Russian)

APPK RK 2020 – Kodeks Respubliki Kazakhstan ot 29 iiunia 2020 goda № 350-VI «Administrativnyi protsedurno-protsessualnyi kodeks Respubliki Kazakhstan» (sizm. idop. po sostoianiiu na 01.07.2025 g.). [Electronic resource]. URL: https://online.zakon.kz/document/?doc_id=35132264&pos=344;-56#pos=344;-56 (accessed on 10.08.2025) (in Russian)

Konstitutsiia RK 1995 – Konstitutsiia Respubliki Kazakhstan (priniata na respublikanskom referendume 30 avgusta 1995 goda) (s izm. i dop. po sostoianiiu na 19.09.2022 g.) [Electronic resource]. URL: https://online.zakon.kz/document/?doc_id=1005029#sub_id=0__(accessed on 10.08.2025) (in Russian)

Konstitutsionnyi zakon RK 2000 – Konstitutsionnyi zakon Respubliki Kazakhstan ot 25 dekabria 2000 goda № 132-II «O sudebnoi sisteme i statuse sudei Respubliki Kazakhstan» (s izm. i dop. po sostoianiiu na 01.07.2025 g.). [Electronic resource]. URL: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1021164 (accessed on 10.08.2025) (in Russian)

Жүктеулер

Жарияланды

30.09.2025

Журналдың саны

Бөлім

Конституция – демократияның маңызды институты: Дөңгелек үстел материалдары

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

1. Жақаева Л. С. Құқықтық мемлекет жағдайындағы конституционализм мен заңдылық: практикалық аспектілері // Жаңа Архив. 2025. Т. 4. № 3. С. 56–61.

Оқырмандар бағасы

Әзірге бағаланбаған — бірінші болыңыз.

Мақаланы бағалаңыз

Тақырыптық сала

Ұқсас мақалалар

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.

Талқылау

Әзірге пікір жоқ.

Пікір қалдыру

Пошта жарияланбайды, тек редакцияға көрінеді.

Пікірлер редакция тексергеннен кейін жарияланады.