Антропологиялық бұрылыс тарихи-архивтану ғылымында: жеке текті архивтер рухани өмірдің көздері ретінде
Кілт сөздер:
тарихи-архивтану, антропологиялық бұрылыс, жеке текті архивтер, «қатардағы» адамдардың құжаттарын жинақтау, тұлғаның құжат жасау белсенділігіАңдатпа
Мақалада адамдардың архивтік-рухани функциялары туралы өз идеяларына сәйкес қалыптастырып қиын жолдан өткен жеке архивтерді жинақтау ісі қарастырылады. Жеке текті құжаттар – адам шығармашылығы мен адам тағдырының ескерткіштері – рухани өмірдің объективті дәлелі ретінде көрінеді және сол тұлғалардың қайта тірілген тағдырлары біздің алдымызда пайда болады. Белгілі бір құжаттардың ықтимал құндылығы туралы идеялардың эволюциясы, өкінішке орай, құжаттардың біржола жойылуына әкелді. Тиісінше, әртүрлі әлеуметтік топтардың жеке өмірінің нақты көріністерін көрсететін «тірі» құжаттар архивтен тыс қалды. Осыған байланысты адам емес, мемлекеттің құқықтары мен мүдделері басым болған кеңестік кезеңде қалыптасқан деректер базасының жойылуын айту керек. ХХ ғасырдың аяғында тарихи-архивтану ғылымындағы антропологиялық бұрылыс талданады, бұл кезде мемлекеттік мекемелер қызметінің нәтижесі мен қоғам туралы идеялардан біртіндеп алшақтау басталып, назар қоғамның күнделікті өміріндегі процестерге, әлеуметтік процестердің «қатардағы» қатысушысына аударылады. Зерттеудің негізгі бағыты – адамның ішкі жады, нәтиже емес, оның күнделікті өмір контекстіндегі эмоционалды-рухани даму процесі.
Жүктеп алулар
Әдебиеттер тізімі
Автократов, 2015 – Автократов В.Н., Елпатьевский А.В. Проблемы комплектования государственных архивов современными документами (источниковедческий аспект) // Елпатьевский А.В. Избранные труды по архивоведению и архивному делу. М., 2015. С. 172-219.
Альтман, 2021 – Альтман М.М. Комплектование РГАЭ документами личного происхождения: история и опыт // Отечественные архивы. 2021. № 6. С. 28-38.
Архивы и перестройка, 1990 – Архивы и перестройка // Круглый стол журнала «Советские архивы» // Советские архивы. 1990. № 1. С. 11-24.
Гельман-Виноградов, 1992 – Гельман-Виноградов К.Б. Документальная память ноосферы как новый объект познания (к постановке проблемы) // Международный форум по информации и документации. 1992. Т. 17. № 1. С. 8-16.
Илизаров, 1999 – Илизаров Б.С. О необходимости очеловечивания исторической науки, архивоведения и архивного дела // «Архивоведение и источниковедение отечественной истории. Проблемы взаимодействия на современном этапе». Доклады и тезисы выступлений на третьей Всероссийской конференции. 25–26 февраля 1999 г. М., 1999. С. 30-40.
Илизаров, 2008 – Илизаров Б.С. «…Думали только о нашей любимой историко-архивной науке»: Интервью Б.С. Илизарова // Отечественные архивы. 2008. № 1. С. 77-86.
Иноземцева, 1979 – Иноземцева З.П., Еремченко В.А. Государственные архивы РСФСР // Советские архивы. 1979. № 6. С. 41-50.
Козлов, 2002 – Козлов В.П. Документ в состоянии покоя: архивный, источниковедческий, археографический аспекты // Архивоведение и источниковедение на современном этапе: Доклады и сообщения на Четвертой Всероссийской конференции. 24-25 апреля 2002 г. М., 2002. С. 20-29.
Мандельштам, 1967 – Мандельштам О. Разговор о Данте. М., 1967. 90 с.
Медик, 1994 – Медик Х. Микроистория // Thesis: Научный метод. 1994. Вып. 4. С. 193-202.
Метальникова, 1991 – Метальникова Н.Б. Сохраним документы о нашем времени // Советские архивы. 1991. № 5. С. 82-84.
Рожнева, 2023 – Рожнева Ж.А., Осташова Е.А. Персональные цифровые архивы: сохранение в «естественных» и «неестественных» условиях // Цифровые архивы в Узбекистане: достижения и проблемы: Сб. статей международной. научно-практической конференции. Ташкент, 2023. С. 4-11.
Хорхордина, 1996 – Хорхордина Т.И. От архивоведения к архивософии? К постановке проблемы // Труды Историко-архивного института РГГУ. Т. 33. М.: РГГУ, 1996. С. 168-177.
Хорхордина, 2020 – Хорхордина Т.И. Историко-документальное наследие Великой Отечественной войны: к истории собирания // История и архивы. 2020. № 4. С. 76-97.
Хорхордина, 2024 – Хорхордина Т.И. Архивы личного происхождения в России. М.: Весь мир, 2024. 808 с.
Чудакова, 2015 – Чудакова М.О. Об архиве писателя сегодня и завтра // Отечественные архивы. 2015. № 6. С. 31-34.
Congrès, 1910 – Congrès de Bruxelles. 1910 / Actes publiés par J. Cuvelier et L. Stainier. Bruxelles, 1912. 780 p.
Avtokratov, 2015 – Avtokratov V.N., Elpat’evskij A.V. Problemy komplektovanija gosudarstvennyh arhivov sovremennymi dokumentami (istochnikovedcheskij aspekt) // Elpat’evskij A.V. Izbrannye trudy po arhivovedeniju i arhivnomu delu. M., 2015. S. 172-219. (in Russian)
Al’tman, 2021 – Al’tman M.M. Komplektovanie RGAJe dokumentami lichnogo proishozhdenija: istorija i opyt // Otechestvennye arhivy. 2021. № 6. S. 28-38. (in Russian)
Arhivy i perestrojka, 1990 – Arhivy i perestrojka // Kruglyj stol zhurnala «Sovetskie arhivy» // Sovetskie arhivy. 1990. № 1. S. 11-24. (in Russian)
Gel’man-Vinogradov, 1992 – Gel’man-Vinogradov K.B. Dokumental’naja pamjat’ noosfery kak novyj ob#ekt poznanija (k postanovke problemy) // Mezhdunarodnyj forum po informacii i dokumentacii. 1992. T. 17. № 1. S. 8-16. (in Russian)
Ilizarov, 1999 – Ilizarov B.S. O neobhodimosti ochelovechivanija istoricheskoj nauki, arhivovedenija i arhivnogo dela // «Arhivovedenie i istochnikovedenie otechestvennoj istorii. Problemy vzaimodejstvija na sovremennom jetape». Doklady i tezisy vystuplenij na tret’ej Vserossijskoj konferencii. 25–26 fevralja 1999 g. M., 1999. S. 30-40. (in Russian)
Ilizarov, 2008 – Ilizarov B.S. «…Dumali tol’ko o nashej ljubimoj istoriko-arhivnoj nauke»: Interv’ju B.S. Ilizarova // Otechestvennye arhivy. 2008. № 1. S. 77-86. (in Russian)
Inozemceva, 1979 – Inozemceva Z.P., Eremchenko V.A. Gosudarstvennye arhivy RSFSR // Sovetskie arhivy. 1979. № 6. S. 41-50. (in Russian)
Kozlov, 2002 – Kozlov V.P. Dokument v sostojanii pokoja: arhivnyj, istochnikovedcheskij, arheograficheskij aspekt // Arhivovedenie i istochnikovedenie na sovremennom jetape: Doklady i soobshhenija na Chetvertoj Vserossijskoj konferencii. 24-25 aprelja 2002 g. M., 2002. S. 20-29. (in Russian)
Mandel’shtam, 1967 – Mandel’shtam O. Razgovor o Dante. M., 1967. 90 s. (in Russian)
Medik, 1994 – Medik H. Mikroistorija // Thesis: Nauchnyj metod. 1994. Vyp. 4. S. 193-202. (in Russian)
Metal’nikova, 1991 – Metal’nikova N.B. Sohranim dokumenty o nashem vremeni // Sovetskie arhivy. 1991. № 5. S. 82-84. (in Russian)
Rozhneva, 2023 – Rozhneva Zh.A., Ostashova E.A. Personal’nye cifrovye arhivy: sohranenie v «estestvennyh» i «neestestvennyh» uslovijah // Cifrovye arhivy v Uzbekistane: dostizhenija i problemy: Sb. statej mezhdunar. nauchno-prakticheskoj konferencii. Tashkent, 2023. S. 4-11. (in Russian)
Horhordina, 1996 – Horhordina T.I. Ot arhivovedenija k arhivosofii? K postanovke problemy // Trudy Istoriko-arhivnogo instituta RGGU. T. 33. M.: RGGU, 1996. S. 168-177. (in Russian)
Horhordina, 2020 – Horhordina T.I. Istoriko-dokumental’noe nasledie Velikoj Otechestvennoj vojny: k istorii sobiranija // Istorija i arhivy. 2020. № 4. S. 76-97. (in Russian)
Horhordina, 2024 – Horhordina T.I. Arhivy lichnogo proishozhdenija v Rossii. M.: Ves’ mir, 2024. 808 s. (in Russian)
Chudakova, 2015 – Chudakova M.O. Ob arhive pisatelja segodnja i zavtra // Otechestvennye arhivy. 2015. № 6. S. 31-34. (in Russian)
Congrès, 1910 – Congrès de Bruxelles. 1910 / Actes publiés par J. Cuvelier et L. Stainier. Bruxelles, 1912. 780 p. (in English)
Талқылау
Әзірге пікір жоқ.